لُرِسّو(لرستان)
فرهنگ،هنر،شعر ،داستان، تاريخ ، فیلم ، ویدئو کلیپ و موسیقی لری  
آخرين مطالب

 کارنامه وبلاگ لرسّو به بهانه شروع بکار سایت لرسّو  www.loresso.com

با تشکر و سپاس از برادر بسیار عزیزم مجتبی قلاوند که زحمت طراحی ، مدیریت و پشتیبانی فنی سایت لرسّو را متقبل شده اند . برای استفاده از امکانات سایت مذکور همچون دانلود آهنگ ها و کلیپ های تصویری و ویدیویی لری نیازی به ثبت نام در سایت مذکور نیست . ثبت نام تنها و تنها جهت شرکت یا مشارکت  در انجمن های در دست طراحی  و خبرنامه و دانلود نرم افزارها و برخی امکانات جانبی دیگر سایت است .

ما را همچون گذشته مدیون تر و شرمنده تر خواهید کرد، اگر نظراتتان را در مورد بهتر شدن سایت مذکور بدون هیچ ملاحظه ای، صادقانه و رک (لری) در این وبلاگ یا  درسایت لرسّو برایم بفرستید . هدف از ایجاد سایت مذکور همچون این وبلاگ، ۱- به بهانه عشق به قدم خیر و بالابرزم ، ۲- عشق به موسیقی و فرهنگ و هنر وادب لرستان ۳-  مشق و تمرین با زبان و گویش لری ۴-  ادای دینی در حد توان و بضاعتم به لرها و لرستانی های باصفا و با مرام و ۵-  حفظ  یا در صورت امکان اشاعه شعر و ادب ،موسیقی ، زبان و فرهنگ لری است . قبلا هم عرض کرده ام هر چند سایت« نویی آمد به بازار» و منطقا این وبلاگ باید« کهنه بشه و دل آزار» ولی مرام با صفای لری، بالاجبار این قاعده فارسی را نیز نقض می کند، لذا دیدارمان همچون سه ماه گذشته ، در این وبلاگ ، وعدمون برای دانلود وخبر از الوار (کوچکه و گپه) و ... در اون سایت . و خلاصه اینکه همین وبلاگ رو عشقه که:

 شوق وصل تو چنی شوری و روزم دمنه          غير عشق تو دسيم شوری و شوقی نمنه

تير سيلت و دلم شوری و شوقی نشنه                سيل چشيات منه وی روز کشنه

50- متن ترانه  لری (سیت بیارم 7)

100- آهنگ و متن ترانه لری بارو بارو

150 - ترانه های لری ( شوق وصل)

49- اصطلاحات لری

99- متن ترانه لری سوزه سوزه

149- لغات و اصطلاحات لری

48- ضرب المثل های لری

98- ضرب المثل های لری

148- دو بیتی های  لری (میر نوروز)

47- اصطلاحات لری

97- متن ترانه های لری (دالکه)

147- ضرب المثل های لری

46- ضرب المثل های لری

96- ضرب المثل های لری

146- ترانه های لری (بالا برزان)

45- بازی های لری (کران)

95- بازی های لری (حالو حاتیه)

145- شعر های لری

44- متن ترانه سیت بیارم 4

94- خوراکی لری(برساق و قاویوت)

144- بازی النگ النگ شیر تا پلنگ

43 بازی لری  زره مشکی

93-  ترانه های لری فراموش شده

143- میرنوروز

42- متن ترانه  لری سیت بیارم 3

92- ضرب المثل های لری

142- ضرب المثل های لری

41- بازی های لری (چو بازی)

91- اصطلاحات لری

141- لغات و اصطلاحات لری

40 - ضرب المثل های لری

90- بازی گو، گوسال، گرچه ، پنير

140 - متن ترانه های لری (سوار)

39-متن ترانه "سیت بیارم" (2)

89- متن ترانه لری علیدوستی

139- متن ترانه های لری ( دنیا)

38-متن ترانه "سیت بیارمم"(1)

88- ضرب المثل های لری

138- شعر های لری

37- بازی های لری(قاز و قیز)

87- اصطلاحات لری

137- میر نوروز لرستانی کیست؟

36- اصطلاحات لری

86- متن ترانه لری کشکله شیرازی

136 - شعرهای لری

35- ضرب المثل های لری

85- بازی های لری

135- ضرب المثل های لری

34- بازی های لری (دال پلو)

84- ضرب المثل های لری

134-  به خیریت قدم مجتبی قلاوند

33- متن ترانه های لری(بزران)

83- اصطلاحات لری

133- شعرهای لری

32- اصطلاحات لری

82- فال چل سرو (چهل سرود)

132 - بازی  لری  کور و گردله

31- ضرب المثل های لری

81- متن آهنگ های لری (دایه دایه)

131- ضرب المثل های لری

30- بازی جوزو

80- ضرب المثل های لری

130 - شعر های لری

29- اصطلاحات لری

79- بازی های لری (کلورونکی)

129- لغات و اصطلاحات لری

28- بازی های لری

78- اصطلاحات لری

128- شعر های لری

27- ضرب المثل لری

77- غذا های لری (آش کشگینه)

127- متن ترانه های لری (کافر)

26- چی نه چی نه

76- متن ترانه های لری (بینا بینا)

126- بازی های لری (گوی بازی)

25- بازی های لری

75- بازی  دام دام دختر ملا دیکم ده

125- ضرب المثل های لری

24- چی نه چی نه (چیستان)

74- ضرب المثل های لری

124- متن ترانه های لری ( هوار)

23- بازی های لری

73- اصطلاحات لری

123- لغات و اصطلاحات لری

22- چی نه چی نه (چیستان )

72- متن ترانه لری (مریم مریم)

122- بازی های لری ( بازی سه پر)

21- بازی های لری

71- بازی های لری (بازی گرگم گله)

121 - شعرهای لری (میر نوروز )

20 - چی نه چی نه

70- ضرب المثل های لری

120- ضرب المثل های لری

19- ضرب المثل های لری

69- متن ترانه های لری (رنگینه)

119- متن ترانه  لری  جنگ لرو

18- چیستان لکی

68- اصطلاحات لری

118- بازی لری  ریله و ریله ریلاسیه

17- بازی لری

67- بازی های لری (کش کله شیره)

117- لغات و اصطلاحات لری

16- ضرب المثل لری

66- ضرب المثل های لری

116- بمناسبت روز معلم

15- چی نه چی نه

65- متن ترانه های لری (لرزم لرزان)

115- ضرب المثل های لری

14- بازی های لری

64- اصطلاحات لری

114- متن ترانه لری ماله زیری

13- ضرب المثل های لری:

63- بازی های لری (کر کپ دنو رپ)

113- شعری از استاد حمید ایزدپناه

12- بازی های لری

62- ضرب المثل هاي لري

112- شعری از استاد حمید ایزدپناه

11- غذای لری (سغدو)

61 - اصطلاحات لری

111- ضرب المثل های لری

۱۰- غذای لری ( شومی کوو )

60- متن ترانه لری(حالوی گنم خره)

110- بازی های لری (بازی چزگو)

9- دستور زبان لری

59- بازی های لری(بازی کازکیز)

109- لغات واصطلاحات لری

8- چی نه چی نه

58- فال های لری

108- محله در دلاکی کجاست ؟

7- موسيقي لري

57- دستور زبان لری

107- ضرب المثل های لری

6- مراسم و رسم و رسومات لری

56- ضرب المثل های لری

106- برخی از باورها در لرستان

5- خوراکی های لری (چزنک رغو)

55- متن ترانه های لری (بالا برز)

105- اصطلاحات لری

4- بازی های لری

54- اصطلاحات لري

104- بازی لری  بچره گایل

3- چی نه چی نه  چی که چی که

53- بازی لری سوار هی سوار

103-  متن ترانه لری کوش طلا ۲

2- قدم خیر کیست؟

52- متن ترانه های لری (کوش طلا)

102-  متن ترانه لری جومه آبی

1- ضرب المثل های لری

51- ضرب المثل های لری

101- ضرب المثل های لری


موضوعات مرتبط: 28- عناوین مطالب
لُرِسّو

 

 بیست و هفتمین ترانه لری - ترانه شوق وصل

 اين ترانه از جمله آهنگ ها و ترانه های لری است که با توجه به اصالت کلامی آن ساخته شده است . اصل آهنگ از مقام های قديمی بالاگريوه است که مقامی در مايه اصفهان با ضرب ۶ و۸ که گفتگو و وصف خيالی با معشوق است . سر بيت اين ترانه پس از هر بيت لری تکرار می شود.

 شوق وصل تو چنی شوری و روزم دمنه          غير عشق تو دسيم شوری و شوقی نمنه

تير سيلت و دلم شوری و شوقی نشنه                سيل چشيات منه وی روز کشنه

می کشی سرمه د چش چش تو بی سرمه خوه          افتولوه بونم ار که زرده خنت نوه

تير سيلت و دلم شوری و شوقی نشنه                سيل چشيات منه وی روز کشنه

همدم ساز من و ناله آواز منی                 رفيق و همسفر و همدل و همراز منی

تير سيلت و دلم شوری و شوقی نشنه              سيل چشيات منه وی روز کشنه

شور و شارم هی تنی عيد و بهارم هی تنی       بلگ و بارم هی تنی و شم مزارم هی تنی

تير سيلت و دلم شوری و شوقی نشنه               سيل چشيات منه وی روز کشنه


موضوعات مرتبط: 4- متن ترانه های لری
لُرِسّو

 

 لری

 فارسی

 شیف (shif)

 شیق (shigh)

شیقسه (shighese)

 صحو حونه (sehow hona)

صرا  

 صنقه دل (sanogha del)

 صور (sowr)

صووی (sowvi)

 ضفط کرده (zaft kerde)

طناف (tenaf)

 جوانه درخت         

شکاف و ترک

 پاره شده - شکافته

صاحب خانه

 صحرا - روستا

محل فاصله بین استخوان جناغ و قلب را گویند

صبر - عطسه ای که باید لحظه ای تامل کرد

صابون

 ضبط کردن

طناب


موضوعات مرتبط: 1- لغات و اصطلاحات لری
لُرِسّو

دوبیتی های مشهور لرستان

میر نوروز

 لری

 ترجمه

 ا دوسه ار مه موردم سی نگریوی

سخونیام د قورسو سیت میکنن دی

 ای دوست اگر مردم برام گریه نکنی

استخوانهام در قبرستون برات می کنند دود

 ار بویی و ارمنی خوم هام و قولت

موردمه  سی چتریاکه مین تولت

 اگر ارمنی هم بشی هستم رو قولم

مرده ی چتری های  روی پیشونیتم 

 ار میحای که خو بوم دی درد نمیرم

حاجتی بهونه کو بیا به یینم

 اگه می خوای خوب بشم و از درد نمیرم

بهانه ای جور کن بیا تا  تو را ببینم

ای همه ناله دلم کی د خوشیمه

رنج دیری کشتمه د بی کسیمه

 کی این همه ناله ام از رو خوشیمه

رنج دوری کشتمو از بی کسیمه

 ار و دیریت مایلم سنگ بوم بواره

چی بکم که دس زور سامونی ناره

 اگر که به دوریت مایلم سنگ بهم بباره

چه کنم که دست زور سامون نداره

 

موضوعات مرتبط: 24- شعرهاي میرنوروز
لُرِسّو

 

 ضرب المثل لری

 ترجمه

 کنايه

 سایه یکن وا تیر می زنن

 سایه همدیگر را با تیر می زنند

 دشمنی بی حد

 سرم بی کلاو نکو

 سرم را بی کلاه نگذار

 احترام به نظر دیگران

سگ د کولیچه گرم نمی جیه

 سگ از کلوچه گرم فرار نمیکنه

 مقبولیت چیز خوب

 سگ د تاجیلی تیله کور میاره

 سگ از عجله توله کور می زاید

مذمت عجله

سیلکو پهلونه

 تماشاگر پهلوان است

کم اهمیت بودن نظر تماشاچی

شتر همه چینه موره هه آریز کلنه نموره

شتر همه چیز می برد فقط الک خرابه رو نمی بره 

مسئولیت زیادی که به گردن برخی از انسان هاست

 شتر خآوی مه ینه شتر لاوه خآوی

 شتر خوابی می بیند شتربان خوابی

 هر کس به فکر خویشه

 شیر شکار میکه دال قلا مورش

شیر شکار میکنه کرکس و کلاغ می خورند

کاری که کسی انجام می دهد و کسی دیگر پزش را می دهد

شیر مه ای لغه دش نزه

 شیر می دهی لگدش نزن

 عدم منت گذاری در کاری

 شیر وه دس گروه می

شیر را بدست گربه می سپاری

 دادن امانت به دست خیانتکار


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

 

 متن وآهنگ  ترانه بالا برزان (بلند قامتان ، بالا بلندان) 

 ترانه بالا برز از ترانه های معروف برای رقص دوپا است که به زبان وآهنگ لکی اجرا  شده و مربوط به منطقه الشتر لرستان است. سربيت اين ترانه به نام بالا برز در طول اجرای ترانه مرتبا تکرار می گردد . ترانه بالا برز در دانگ ماهور اجرا می شود و شروع آن از همان فاصله يکم يا تونيک و فرود و اختتام آن روی فاصله دوم است.

 متن لکی ترانه بالا برز

 ترجمه

 کوش آرت سينم ، پانزه قرانی

قزن قلفی دار ، کار همدانی

اری بالا برز، هی بالا برزان

هر تو هاينه هول ، هلهلو لرزان

قسم وی مونگه ، چی چيه ژير او را

دت غافل نکه ی ، کر هاتيه دورا

خدای بسينی ، حقم ژ دايت

خوم رنجت کيشيا، کی نيش له سايه ت

مونگ شعله کيشيا وه سر کلووان

چمان ليل مه چو ، وه مال بووان

 کفشی بخرم برات ، پونزده قرونی

قفل و قزن دار باشه ساخت همدونی

ای بالا بلند ، ای خوش قامتان

هميشه در اضطرابی و انگار لرزان

قسم به اين ماه که پنهونه زير ابرا

دخترو غافل نکنی که پسره است اين دور و برا

خدا بگيره حقمو از دايه ات

من کشيدم رنجتو يکی ديگه نشست تو سايه ات

نور ماه از پشت قله ها می کشه شعله

انگاری دلبرمه که ميره به خونه


موضوعات مرتبط: 4- متن ترانه های لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

 عمر دواره

شاعر: استاد حميد ايزدپناه(صفا)

 گذر بکو گذرا چی بهار و عمر دواره         گل هميشه بهارم گذر بکو که بهاره

گذر بکو که هوای بهار بی تو غمينه         وجودم ار تو نووی ، چی غريو دير د دياره

هنی چشم و در و دل د مشت و گوش و صدات        هنی هنی د چشيام اسر انتظار ميواره

هنی هناسه سردم هوار ديری و درد                هنی  پژاره شوگار مه هزار هزاره

می شينه ار بنشنی دلم د سينه و دونی             ار نه مثل خيالت نسيم پا  و فراره

بيا که شادی عمر  و «صفا» و بخت تونی تو          گذر بکو که بياری بهار و عمر دواره 

 هنی = هنوز  هناسه = آه سرد  اسر = اشک  ميواره = می بارد
 پژاره = دلشوره انتظار  شوگار = شب هنگام  غريو = غريب  ديری = دوری


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

 چهل و دومین بازی لری- بازی النگ النگ شير تا پلنگ

 تعداد بازيکنان اين بازی ده نفر يا بيشتر است. قبل از شروع بازی يک نفر به عنوان سر دسته انتخاب می شود. سر دسته بازيکنان شالی می آورد و سر شال را گره زده و سپس با دست خود محکم نگه می دارد و با آن يک يک بازيکنان را می زند. در حين زدن بازيکنان سر دسته با در نظر گرفتن نام گاو يکی از اهالی می پرسد: النگ ، النگ  طرف  مقابل نيز پاسخ می دهد : شير تا پلنگ . دوباره سر دسته می پرسد : گاو چه کسی ؟ هرگاه بازيکن مقابل اسم صاحب گاو را بر زبان بياورد برنده شده و شال را از دست سر دسته (کسی که شال بدستش بوده) می گيرد .اگر نتواند صاحب گاو را نام ببرد، شال همچنان در دست سر دسته قبلی


موضوعات مرتبط: 6- بازی های لری
لُرِسّو

دوبيتی های مشهور لری (ميرنوروز) 

 دو بيتی  لری

 ترجمه فارسی

 آسمو اوری گرت تيره و تيره

کی ديه دو تا برار وايک بميره

ا دله ار عاقلی وارس و دردم

کل عالم تش گرت دو آه سردم

ار د دل داری که ميل دم بکنی سرد

چی کموتر بنالی شو د وره درد

 ا دوسه چی بکنم کو  مينه مونه

مر کموتر نامه يامون و يک برسونه

ار بويی و ارمنی ميآم د دينت

خوم و سی قه چترياکه نازنينت

 آسمون را ابری گرفت سياه وتيره

کی ديده دوتا برادر باهم بميره

 ای دل اگر عاقلی درمون کن دردم

تموم دنيا آتش گرفت از آه سردم

اگر می خواهی که ميلت زمن گرايد رو به سردی

چه شبها که چون کبوتر بنالی از زور دردی

عزيزم چه کنم کوه بينمونه

مگه کبوتر نامه هامون رو برسونه

 اگر ارمنی هم بشی ميام به دينت

من بشم فدای اون زلف نازنينت

 اور= ابر وايک= با همديگر  وارس= برس  کموتر= کبوتر
د  وره = از زور  خوم = خودم سی قه = فدای  چتريا = موهای چتری


موضوعات مرتبط: 24- شعرهاي میرنوروز
لُرِسّو

 

 ضرب المثل لری

 ترجمه

 کنايه

 سواری خر مردم يه گره

 سواری خر مردم يه کمی است

 سو استفاده از اموال مردم

 سوار خور د پا پيا ناره

سير خور د گسنه ناره

 سواره از پياده خبر نداره

سير از گرسنه خبر نداره

عدم خبر از طرف مقابل 

 سال ميره واتش می مونه

 سال ميره خاطراتش می مونه

 نيکی کردن

 سنگ د جا خوش وريسه سوک موه

 سنگ که از جای خودش کنده بشه سبک می شه

 وقار ، استوار بودن در کارها

 سری که درد نميکه دسمال نمی ونن

 سری که درد نمی کنه دستمال نمی بندند

 کار بيهوده

 سرش و برد الحه نزنسه

 سرش به سنگ گور نخورده

 سختی نديده

 سر کل آورده

 سر بز کوهی آورده

 انتظار بی جا

 سفره نفتايه يه عيو داره

افتايه صد عيو

 سفره ای که پهن نشده يک عيب داره پهن که شد صد عيب

 انجام  دادن کاری به نحو کامل و درست

 سر نخاره

 سر پيچی نکن

 کوتاه نيامدن در موضوعی

 سفره افتايه مکيس ناره

 سفره افتاده تعارف نداره

 عدم تعارف


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

 

 لری

    فارسی                                                                           

 شی پال(shipal)  پاره ، دريده
 شه تی (shati)  شاه توت
 شيت (sheyt)  گيج و گنگ، ديوانه
 شيت(shit)  سوتی که با دهان می زنند
 شی خور(shi khovar)  خواهر شوهر
 شيرار(shirar) برادر شوهر 
 شيرا(sheyra)  گستاخ و جسور
 شيش (shish)  ديواره صاف و بلند کوه که صعود به آن مشکل است
 شی شنگ (shisheng)  گيجگاه و شقيقه
 شيک (shik)  فلج ، بی حس


موضوعات مرتبط: 1- لغات و اصطلاحات لری
لُرِسّو

 متن و آهنگ ترانه لری سوار

خواننده : ميرزاوند

برای دانلود و شنيدن آهنگ مذکور  روی تک سوار  و همچنين سوار  کليک کنيد

 متن لری ترانه سوار

 ترجمه

  تو چنو داری میای ، با اسب چار ناله میای

د سینه ی آسمو میایی، منی که وا بادی میای

دستکته به و دسم، تا که افتو بزنه

عشق پاکه دس براری، دشمنه د جا می کنه

ا سواره ا سواره ا سوار

منمه د انتظارت، د زمسو تا بهار

دستکت ها و لغوم ،تون بکو پا ته د رکو

یه برارم یه برارم یه برارم یه برار

زخم الماسه دلم، درده بی درمونه برار

 دس تو دس منه، دس مه بی جونه برار

غم دنیانه بکش ایسه که اوفتامه و پات

کشتنه دشمن بد اس یا که ته آسونه برار

زل روز وختی در اوما ، وعدمو د لو آو

وختی سرخ موه گلال د خین مه  مثل شرآو

 تو چی ماهی  دل و دریا بزه دریانه به یین

نوونی مردن چه  سخته د سیاهی گل ماه

  تو آنچنان با اسب چهار نعل داری میای

از سینه آسمون که میای انگار که با باد میای

دستت را بده به دستم تا که آفتاب بزنه

عشق پاک رفیق دشمن را سرنگون می کنه

ای سوار ای سوار ای سوار

منتظرت ماندم از زمستان تا بهار

دستت به لگامه تند کن پا تو در رکاب

یک دانه برادرم یکی برادرم ای برادر

برادر دلم زخم الماس و درد بی درمونه

برادر دست تو دست منه و دست من بی جونه

غم دنیا را حالا که بپا ت افتادم بکش

برادر کشتن دشمن بده یا که برات آسونه

وعده مون طلوع آفتاب لب آب

وقتی که رودخانه از خونم چون شراب سرخ میشه

تو مانند ماهی  دل به دریا بزن و دریارا ببین

نمی دونی مردن در سیاهی گل ماه چقدر سخته

 چار نال= چهار نعل  دس براری= رفيق  ايسه = اکنون  زل= سپيده صبح
 گلال = رودخانه  شرآو = شراب  لغم = لگام،افسار  وختی= وقتی


موضوعات مرتبط: 4- متن ترانه های لری
لُرِسّو

متن و آهنگ ترانه لری دنیا(روزگار)

خواننده : چغاروند

 متن لری ترانه دنيا

 ترجمه

 روزگاره ای روزگار روزگار

د دست تو داد داد داد

روزگاره ار چنينی زيتری رو

کشتمه برف نساره بوه وا صاعقه امشو

دیوانه ز دست  عشق تو کنون

آواره چو مجنون  در دشت جنون

چو بگذرم از این ره با پای شکسته

چون ناله کند این نی با نای شکسته

من یوسف راه توام، افتاده به چاه توام

ارزان نفروشم ، پیش تو خموشم اگر

چون باده ی کهنه دگر، افتاده ز جوشم

با چهره و سیمای شکسته

با قامت و والای شکسته

بر پیش تو رو کرده ام ای فتنه مرانم

داری تو اگر حرمت دلهای شکسته

چه خواهد شد که نوشی می ز مینای شکسته

من یوسف راه توام ، افتاده به چاه توام

ارزان نفروشم، پیش تو خموشم اگر

چون باده ی کهنه دگر، افتاده ز جوشم

و دنيا دل نون بی اعتباره

که وا سوخته دلا ناسازگاره

سوار د او پيا  نه سير د گسنه

خور نارن ، يه رسمه روزگاره

بهارم رتی يه  بی تو  بهارم

بهاری  نی  که  دل وش به سپارم

و تنيايی  چنو هوکاره بيمه

که وا آيينه هم ناسازگارم 

 روزگار ای روزگار روزگار

از دست تو ای داد

روزگار اگر چنينی زودتری بگذر

برف نسار و صاعقه مرا کشت امشب

دیوانه ز دست  عشق تو کنون

آواره چو مجنون  در دشت جنون

چو بگذرم از این ره با پای شکسته

چون ناله کند این نی با نای شکسته

من یوسف راه توام، افتاده به چاه توام

ارزان نفروشم، پیش تو خموشم اگر

چون باده ی کهنه دگر، افتاده ز جوشم

با چهره و سیمای شکسته

با قامت و والای شکسته

بر پیش تو رو کرده ام ای فتنه مرانم

داری تو اگر حرمت دلهای شکسته

چه خواهد شد که نوشی می ز مینای شکسته

من یوسف راه توام،  افتاده به چاه توام

ارزان نفروشم ، پیش تو خموشم اگر

چون باده ی کهنه دگر، افتاده ز جوشم

به دنيا دل نبند بی اعتباره

که با سوخته دلان ناسازگاره

نه سواره از پياده و نه سير از گرسنه

خبر ندارند ، اين رسمه روزگاره

بهار من رفتی و بی تو بهارم

بهاری نيست که به اون دل بسپارم

به تنهايی آنچنان خو گرفته ام

که با آينه هم ناسازگارم

 زيتر= زودتر  خور = خبر  هوکاره= عادت ، خو

چنو = چنين 

نسار= کم آفتاب گیر

رتی يه= رفته ای 

تنيايی = تنهايی 

وش= به آن  


موضوعات مرتبط: 4- متن ترانه های لری
لُرِسّو

 دوبيتی های مشهور لری

 دو بيتی لری(مير نوروز)

 ترجمه فارسی

 ايمرو زه و قيم خوش د نشونم

خوم د خوم ليوه بيم تش ون د جونم

 ايمرو زه و قيم ليله و خرامو

ازگلی ون د کلم ميزش و دامو

 ايمرو خال ولويی کرده کواوم

نمنه هوش د سرم مالکه خرآوم

 ايمرو زه وقيم ايواره وختی

نيا د کنج دلم يه داغ سختی

 ای فلک د حق مه بی مروتی کرد

فره سنم د پی کولی پامه پتی کرد

 امروز از برم رد شد و خودش را داد نشانم

من خودم ديوانه بودم آتشی زد او به جانم

  ليلی ام از برم رد شد امروز خرامان

آتش سرخی که انداخته بود به جونم ، زده دامان

  يار خال به لبی  امروز کرده کبابم

 هوشی به سرم نمونده و خونه خرابم

 عصر امروز دلبرم رد شد کنارم در يه وقتی

تو کنج دلم جا گذاشت يک داغ سختی

 اين فلک در حق من چه بی مروتی کرد

فرستادم دنبال خاری تو بيابون و پامو پتی کرد

 زه وقيم= ازکنارم ردشد  ليوه = ديوانه  ازگل= آتش گداخته  خال و لو= خال به لب
 ايواره = عصر ، غروب  وختی = وقتی  نيا = نهاد،گذاشت  پتی = برهنه، لخت


موضوعات مرتبط: 24- شعرهاي میرنوروز
لُرِسّو

گذری کوتاه برشرح حالی از مير نوروز شاعر شهير لرستانی

میر نوروز کیست؟ 

مه میر نوروزم میر دیاری    کل تور سی مردمو کنم سواری
میر نوروز بدون شک پس از بابا طاهر (و شاید هم قبل از او) مشهور ترین وبزرگترین شاعر لر زبانی است  که
اشعارش نه تنها در میان لرهای کوچک در لرستان بلکه با اندکی تغییر تک بیتی های او در موسیقی و زبان لرگپه(بختیاری ) نیز راه یافته است .
می گویند زمانی ژاپنی ها و در حال حاضر هم  چینی ها مدعی بوده و هستند که خانه ای در سراسر
کره زمین وجود ندارد که در آن یک وسیله ساخت این کشورها يافت نشود. با همین سیاق (والبته بلا تشبیه )نگارنده اين سطور مدعی است، امروزه شما لر زبانی را در دنیا نخواهید یافت که حداقل یک بیت از اشعار میر نوروز را (دانسته یا ندانسته ،تحصیل کرده یا درس نخوانده دربین کلیه اقشار و طیف های مختلف  جامعه لرستان) نداند و نخواند و زمزمه نکند. ( امتحان و تست این فرضیه  مجانی است و مطمئن باشید خالی از لطف نیز نیست .محور عمده تک بیتی ها، اشعار و متون ترانه های این  وبلاگ اشعار میرنوروز است که میتواند بعنوان ابزار اولیه  محک این نظر مورد استفاده قرار گیرد ).

 از آنجایی که جایگاه رفيع بابا طاهر در ادبیات وفرهنگ لرستان ، علی رغم مقام والا و شامخش ، از منظری که بيانش رفت ،به عمق و وسعت جايگاه مير  نبوده  و نیست( و شاهد اين ادعا نيز محفوظات و مکنونات شعری و ابيات بکار برده شده در ترانه ها و زبانزدهای لری است) لذا شاید بتوان به جرات میر نوروز را به همين دليل مشهورترین و بزرگترین شاعر لر زبان چند قرن و چندین دهه گذشته لرستان نامید.

اما شرح حال میر:  
مير نوروز از سران طایفه میر واعقاب شاهوردی خان بود (شاهوردی خان دو قرن قبل از لطفعلی خان می زیسته وهم اوست که  آخرین اتابک لرستان است). بنا به گفته  خود میر:
نوبهاری فصل گل اومام و دنیا                             چارشمه سوری،بیست هشتم ماه
یکصد و سی و سه از بعد هزاری                         بگذرد بر من به سختی روزگاری

لذا میر نوروز در عهد سلطنت شاه طهماسب دوم مقارن هجوم افاغنه و ظهور نادر شاه افشار (حدود ۳۰۰ سال پیش ) می زیسته  و تاریخ تولدش آنگونه خود میر نوشته سال 1133 هجری قمری است ( سال قبل۲۹۴ = ۱۱۳۳-۱۴۲۷ ) بوده است. زادگاه میر منطقه جایدر در پلدختر لرستان است او بعد از سیر وسیاحت ها در لرستان و خوزستان و شیراز بالاخره بدنبال دلبر شیرین خود در دهلران  چهره در نقاب خاک می کشد .از مزار و ارامگاه او اثر و نشان مستندی  در دست نیست .

از اشعار میر نوروز چنين استنباط می شود که میر نوروز صدایی گیرا و رسا داشته و اهل کوهنوردی و شکار بوده است و نیز چهره ای جذاب داشته است .او  به شیراز سفر می کند و در انجا ازدواج می کند

مردمونی زن گن بی و دچارم            آو و کول هیمه و سرکت سیش می آرم

هر کسی داره زن گن بی حیایی                 درمونش مه دونم و هر کوم پیایی

خار پی کول پن کنی شو د سر جاش            پوس خرگوش بکنی و کاله ی پاش

اما  پس از مدتی دچار ناراحتی معده شده و چون مداوای پزشکان موثر نمی شود، در آخرین لحظات بیاد می آورد که چند دانه بلوط از لرستان با خود آورده ، میر با کوبیدن بلوط ها و خوردن انها بلافاصله مداوا و لذا یاد دیار و وطن مادری خود می کند، زنش را طلاق می دهد و روانه لرستان می شود:
همونی بلی ، رنجه کی عسگری ساز                              بهتره دو شال و نال شهر شیراز
میر نوروز دل سپرده عشقی بنام «شیرین» می شود ولی  خانواده معشوق  بدلیل فقر میر نوروز بوی جواب منفی می دهند، اما دو دلداده باهم عهد می بندند تا بجز با هم به ازدواج با  ديگری تن درندهند.

هر که مینه من و تون ون و ناسور            نه کفن وش برسه نه سدر و کافور

 خانواده شیرین به سوی دهلران می روند و میر نیز بعد از مدتی از جایدر پلدختر و چگنی به سوی محال بالاگریوه رهسپار می شود ،چون از طریق آبدانان نمی تواند به دهلران برسد

آبدانان گر بهشت جاودانی             بعد یار مه نه وینی آبدانی

 راه گرمسیر را پیش گرفته و از طریق حسینیه صالح آباد به دهلران می رسد

ای دله سی دهلرو هی مي زنی زار           يه تونو يه دهلرو يه دي ین يار

 و با گذشت چند سال بالاخره موافقت خانواده شیرین با ازدواج را جلب می کند و این دو بالاخره پس از سالها دوری بنا به عهد و قولی که با همدیگر گذاشته اند بهم می رسند.

مردمونی زن خو بهاره مرده         زن گن چی زمستو همیشه سرده

 شیرین نسبت به شوهرش( میر) نقشی بسیار مهم، وفادار و مهربانانه را ایفا می کند بگونه ای که زوايه ديد زيبا و جذاب مير نوروز در اشعارش در مورد زن (قبل و بعد از ازدواج با شیرین) مرهون و مديون وفاداری و مهربانی های شيرين می گردد . 

خلاصه کلام آنکه ،مجموعه اشعار باقی مانده از میر نوروز به سه دسته تقسیم شده اند:

1- اشعار فارسی 2- اشعار لری 3- تک بیتی های لری  که طبيعتا بدلیل هدف این وبلاگ ( عشق به تمرین، حفظ ، تقویت و اشاعه زبان لری ) ترجیحا اشعار لری میر نوروز را دنبال خواهیم کرد.

گیسیاشه حلقه حلقه ونه سر دوش                ماه نو خجل منه ز طاق ابروش

چشیاش چی چش آهوی تتاره               ای چه ناز و ای چه غمزه چه خماره

باد اوما جومت ورشن رخسارت دیمه          چی گیا نمی بارو سیت لیوه بیمه

شیط و کیژم مه سی تو هی چی قلنر                هر کجا خآوم بی یره می نیم سر
 


موضوعات مرتبط: 24- شعرهاي میرنوروز
لُرِسّو

 هميشه بهار

شاعر : استاد حميد ايزدپناه(صفا)

 بیا که چی تو بهاری خدا و کس ندیه            همای بخت بیاری خدا و کس ندیه

  هزار فتنه د اور زمونه بارس و دیم            چی تو رفیقی و یاری خدا و کس ندیه

بیا که باغ امیدی د زنی یی چی خوت             همیشه پر گل و باری خدا و کس ندیه

تو پرده ساز امیدی و نغمه ساز سه تار           چی تو ستین و ستار ی خدا و کس ندیه

تو گل بهار بهارون عمر می چی خوت           گل همیشه بهاری خدا و کس ندیه

غبار غم و دل با «صفا» نمی نشینه                چنو غمی و غباری خدا و کس ندیه 

 ترجمه اصطلاحات لری شعر

 چی = مانند

 نديه = نداده است

 اور زمونه = ابر زمانه

 بارس و ديم= باريد و ديدم

 زنی يی = زندگی

 ستين = ستون

 ستار = آرامش

 چی خوت= مثل خودت


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
لُرِسّو

 

 ضرب المثل لری

 ترجمه

 کنايه

 سی خاطر خاطر دار بیاید بوری زهر مار

 برای آدم خوب اگر بتوانی زهر مار هم بخوری می ارزد

 قدر شناسی و فداکاری

 سگ و درو پاس نمیکه

 سگ به دروغ پارس نمی کنه

 دليل کارها

 سوغات خرس هپلوکه

 سوغات خرس هپلوک است

 همطرازی شخصيت و اعمال

 سیزنی و خود بزه جوال دوزی و مردم

 سوزنی بخودت بزن جوال دوزی به مردم

 مردم داری

 سگ در حونه خوش پاس میکه

 سگ در خونه خودش پارس می کنه

 رجز خوانی

 سیری ده گوسنه بيشتر موره

 آدم سیر از گرسنه بیشتر می خورد

 تعارف به مهمان

 سنگ د جا خوش سنگینه

 سنگ در جای خودش سنگین تر است

 وقار در نشستن

 سر مه چن پا تونی نوونه

 سر من اندازه پای تو را نمی داند

 احترام به اظهار نظرها

 سر بی آو نتاش

 سر بی آب نتراش

 اجتناب از خودرايی

 سر آزای داشتم آوردمش ده درد

 سر سالمی داشتم آن را به درد آوردم

 دردسر درست کردن برای خود


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

  به خیریت قدم «مجتبی قلاوند» باز هم از «قدم خیر قلاوندی»

  

 قدم خير نام مقامی حماسی از موسيقی لری است که چهار ضربی و از جمله حماسی های قبيله ای است. زيرا قهرمان اصلی آن شير زنی بنام قدم خير از طايقه قلاوند يا قلاون (Qelawan) است . نوازندگان بومی بالاگریوه که آهنگ و شعر قدم خیر را در توصیف دلاوری های او سروده اند ، نام این مقام موسیقی لری را نیز بنام او قدم خیر نهاده اند. اصولا آهنگ های مقامی که بوسیله هنرمندان  و نوازندگان بومی منطقه میان کوه و بالاگریوه ساخته شده اند ،مانند اشعار هجایی یک نواخت نیستند، بلکه دارای ضربی آرام و کشش های کوتاه و بلند آوایی و موسیقیایی با بار احساسی قوی هستند که بعلت جاذبه های متغییرش ، شنونده را تحت تاثیر قرار می دهند بی آنکه نیازی به توجیه و توصیف باشند. این حالت از ویژگی های موسیقی میان کوه است زیرا مقام های حماسی دیگر نقاط لرستان دارای طنینی خشمگین و تند است (دایه دایه و مرشد خان). لذا آهنگ و ترانه قدم خیر هم دارای جاذبه های حسی موسیقیایی است و هم موضوعی و توصیفی ترانه ای. از این جهت گاه از قدم خیر در موسیقی لرستان بعنوان اسطوره ای از ایل و تبار لر نام برده اند.

طايفه قلاوند یا قلاون که قدم خیر نیز از این طایفه است ، يکی از طوايف مهم ديرکوند در جنوب خاوری لرستان در بخش الوار گرمسيری و بالاگريوه اند. حدود يک سده قبل ، يکی از غيور مردان قلاوند بنام «بزرگ» صاحب فرزندی بنام «قني» (Qani) شد که پس از بزرگ شدن و رشد کردن مبدل به مردی بسيار لايق و شجاع گردید و با صفاتی چون پردلی و بخشش بويژه مهمان نوازی زبانزد طايفه های ديگر شده و در ميان ايل و تبار خود نیز مردی سرشناس و برجسته گردید.

شادروان قنی (قندی) قلاوند، فرزند «بزرگ» که خانواده سرشناس «بزرگی ها» در لرستان و مناطق الوار گرمسيری منسوب به او هستند ، دارای چندين فرزند پسر و دختر گردید. از پسران ، بابا خان و عباس خان و از دختران «قدم خير» و« گوطلا» بيش از همه به دليل شجاعت و جنگاوری و دلاوری مشهور بودند.

قدم خير ، دختری زيبا و رشيد و دلاور و در جنگ های قبيله ای پشتيبان بی بديل برادران و طايفه خويش بود. چنانچه اگر گاهی برادران يا افراد قبيله اش در جنگی به محاصره در می آمدند ، اين قدم خير بود که به شهادت دوست و غريبه ، بدون ترس از آتش تفنگ و گلوله دشمن به سنگرنشينان قبيله خود نان و آب و فشنگ و سلاح می رسانيد. گاهی رفتار شجاعانه اين شير زن قلاوندی سبب می گرديد تا همه وظايف و ويژگی های زن بودن را فراموش کند .

در ابتدای دوره پهلوی زمانی که تازه نيروهای نظامی و ارتش به لرستان و منطقه الوار گرمسيری آمده بودند، ميان سربازان و برادران قدم خير مبارزه و جنگ در گرفت . قلاوندی ها مانع ورود نظاميان به منطقه خود شدند و قدم خير با برادران خود در اين جنگ همراه و هم رزم بود. يکبار نيز که برادرانش در محاصره نظاميان پهلوی بدون آب و فشنگ قرار گرفته بودند، اين قدم خير بود که سوار بر اسب و بدن هيچ ترسی مشک آب و قطار فشنگ را به سنگر برادران خود رسانده وآنان را نجات داد. سرانجام نيروهای دولتی بدليل کثرت عده و عده برنده جنگ شدند و بعد از چندی عباس خان کشته شد .

قدم خير  با پسر عموی پدرش ازدواج کرد و حاصل اين ازدواج پسری بود بنام «محمد خان» که ظاهرا هنوز در قيد حيات است. داستان جنگ قدم خير و طايفه اش با نيروهای دولتی حدود سال های ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۰ خورشيدی( حدود ۷۵ سال پيش) اتفاق افتاده است . پس از درگذشت باباخان و عباس خان ، قدم خير نيز در غم و  اندوه برادرانش بيمار و نهايتا دارفانی را وداع گفت ، اما شرح دلاوری های اين شير زن قلاوندی در قالب موسيقی بسيار زيبای حماسی لری نه تنها بر اذهان تک تک مردم لرستان و مناطق همجوار بلکه در جای جای فرهنگ غنی لرستان و ايران باقی مانده و خواهد ماند.

و اما چند بيتی از ترانه لری «قدم خير»:

 قدم خير زنه د مينه ميشو

پشم ها بهر کنه و قم و خيشو

قدم خير دو هار ميا ميلش و جنگه

هفت تيری در پيچ سووش پر د شنگه

قدم خير دو هار ميا ميلش و قيه

تفنگچی در ميدونش خوشی نه ييه

کولائی سيت بونم د شاخ پينه

چشياکت و نازکی افتو نه وينه

قدم خير يا جون خوت يا جون بووت

واکنی هفت تيرته و پيچ سووت

 قدم خير قدم ميزنه در بين گله ميشان

شير وپشم تقسيم می کنه به قوم و خويشان

قدم خير از اون پايين مياد ميلش به جنگه

هفت تيری در پيچ سربندش پر از فشنگه

قدم خير از اون پايين مياد ميلش به جنگه

تفنگچی تو ميدونش روی خوش نبينه

سايبانی برات ببندم از شاخه های پونه

تا چشمات از نازکی آفتاب نبينه

قدم خير به جون خودت و به جون بابات

باز کن هفت تيرت رو از پيچ سر بندات   


موضوعات مرتبط: 19- موسیقی لرستان، 18- تاریخ لرستان
لُرِسّو

چند فیلم ۳۰ ثانیه ای از شهر خرم آباد، قلعه فلک الافلاک (۱،۲،۳) و کوچ عشایر به بخش آرشیو فیلم اضافه شد 

لُرِسّو

 دوبيتی های مشهور لری

 دوبيتی لری

 ترجمه

 ا دله بی موئلی بی حونمونی

هر دمايی می کنی فکر مکونی

 ای دل در اينجا بی خانمانی

هر دمی در فکر جايی و مکانی

 ا دله بی موئلی دی شهره ويرو

تا چنی گوسنه نشی و پيش سيرو

 ای دل بی خانمانی  در اين شهر ويران

تا به کی گرسنه بشينی تو نزد سيران

 ا دوسه مر نونی سيت دلگرونم

تش عشقت سوختنه مغز سخونم

 ای دوست مگه نمی دونی برات دل نگرانم

آتش عشقت سوزانده مغز استخوانم

 ايمرو وم طعنه زن گوتن غريوی

دوسکت ولت کرده هه می گريوی

 امروز بهم طعنه زدن گفتن غريبی

دوست تو رهات کرده و گريه می کنی

 آسمو بگريو سی حال روزم

تش بريقی بزه تا چی چو بسوزم

 آسمان گريه بکن به حال و روزم

رعد و برقی بزن تا مثل چوب بسوزم


موضوعات مرتبط: 24- شعرهاي میرنوروز
لُرِسّو

 

 چهل و يکمين بازی لری- بازی کور و گردله (Kur - o - Gerdela)

تعداد نفرات اين بازی بايد حتما جفت باشند. بازيکنان برای تعيين نوبت خود ابتدا با سکه ای شير يا خط می اندازند . گروهی که نوبت به انها نرسيده است ، بشکل چهارپايه می ايستند و فردی که بعنوان سر دسته انان انتخاب شده ، رشته نخی بدست يکی از آنها داده دور تا دور آنها را می بندد و يک سر نخ را به دست خود می گيرد. گروه مقابل که در اطراف نفرات خوابيده گردش می کنند، بايد سعی نمايند تا سوار بر کتف آنان شوند و سر گروه آنان نيز با پای خود سعی می کند تا به قوزک پای انها بزند.

هرگاه در اين بين پای سردسته به پای يکی از افراد يورش کننده برخورد کند ، آنان بازی را باخته و بايستی به جای افراد خوابيده قرار گيرند. ولی هرگاه يکی از افراد ايستاده سوار بر کتف يکی از افراد خوابيده شود ، سرگروه دسته خوابيده حق زدن ندارد و بايد دسته خوابيده همچنان در موقعيت خود باقی بمانند و بازی به همين طريق ادامه پيدا می کند.


موضوعات مرتبط: 6- بازی های لری
لُرِسّو

 

 ضرب المثل لری

 ترجمه

 کنايه

ژار چل حونه دولمن بويی نه دولمن چل حونه ژار 

گدای چهل خانواده ثروتمند باشی نه ثروتمند چهل خانه گدا 

ترجيح دادن 

سی بی آر چه دار چه منار 

برای بی عار چه دار و چه منار 

خصيصه بی عار

سايه کمر خوه ار مار نوه 

سايه صخره خوبه اگه مار نباشه 

تلاش و کوشش 

سايه خرمه خوه ار کار نوه 

سايه خرمن خوبه اگه کار نباشه 

 

سگ مردم در آغل خوم حردم 

سگ مردم در خانه خودم گازم گرفت 

نگه نداشتن حرمت افراد 

سی پياز پشت چش که نيسی 

برای پياز پشت چشم که نيستی 

انتظار احترام بيش از حد 

سرم افتاد يه وا دوگری 

سرم در دو پيچ گرفتار شد 

در هچل افتادن 

 سگ دمش بوه ری زاودتر موه

دم سگ را ببری لجوج تر ميشه 

 بی عاری

 سرم بشکه نرخم نشکه

سرم را بشکن نرخم را نشکن 

ارزش قائل شدن 

سگی سی سگ صحاوی دوس دارن 

سگ را بخاطر صاحبش دوست دارند 

 احترام به صاحب اموال


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

 تک بيتی های مشهور لرستان

 لری

 ترجمه

 ا دوسه مر نونی خوم دوسکتم

ار نيای تا قيامت هه چش و ره تم

 ای دوست مگر نمی دانی خودم دوست توام

اگر نيايی تا روز قيامت هم چش به راه توام

 او کيو دار حا ميا نيزه سره چش

دس د جو ار بشوری مه سی سره رش

 آن خالدار که ميايد نيزه (ای) بر سر چشماش

اگر از جونت سير شدی می ايستی سر راش 

 ای فلک وا تير غم زه مينه بالم

همسايا شو خآو نارن د نال نالم

 اين فلک با تير غم زده ميون بالم

همسايه ها شب نمی خوابند از نال و نالم

 آسمون تو نوار برفه نيير پا

دوسکم دو سفر يادش و خير با

 آسمون تو نبار و ای برف پا نگير

دوستم در سفر است و يادش به خير

 ا مرگ مولتی به تا ماله بالا

دخترم به ای بکم کرمه دوما

 ای مرگ مهلتی ده تا خانه بالا

دخترم را عروس کنم و پسرمو داماد


موضوعات مرتبط: 24- شعرهاي میرنوروز
لُرِسّو

 

 لری

 ترجمه

 شوگار لرسه (shogar lerese)  شب چرخيده - کنايه از پريشانی و دگرگونی در فردی است که به علت وارد شدن ضربه ای روحی يا جسمی ، چشمانش نيز سياهی  رود
 شومن (show man) غذای شب مانده 
 شومی (shomi)  هندوانه
 شومی فرت  هندوانه نارسی که درونش سفيد است
 شومی شيطونی  هندوانه ابوجهل - حنظل
 شون مل (shone mel)  شانه و گردن
 شوو (shoo) چوپان و شبان 
 شو وا شو (sho va sho)  شبانه
 شو و شو رتن (show ve show)  شانه به شانه رفتن با کسی برای درک موضوعی
 شوی (shovi)  کابوسی که انسان در خواب به آن دچار می شود


موضوعات مرتبط: 1- لغات و اصطلاحات لری
لُرِسّو

  شعر «دالکه»

شاعر: استاد حميد ايزدپناه (صفا)

 دالکه بخت من و گرمی جونم هه تونی              دالکه حرف دل و ورد زوونم هه تونی

هر کجا نوم تو با ، سايه پر مهر تو هی                   تو منی يا مه تنم؟ نوم و نشونم هه تونی

دالکه، د بچه يی تير و کمونم ايسه يی                     ايسه دونم زورم و تير و کمونم هه تونی

درد مه  درد  تونه ، شادی مه شادی تو                       و که پاک ميکه وا بوس بار لوونم هه تونی

دالکه باغ اميدی که تو کاشتی د دلم                    گلبهار هميشش دونی و دونم هه تونی

اور غم ، جرات سايه ونه ناره و سرم                 تا تو افتو منی  يا  د  گمونم هه تونی

بی کسی ، وختی تو نيسی همه جا سايه منه           شورمه، شادی مه کل کسونم هه تونی

و که چی سايه د افتو همه جا وا رد مه بی              يا چی آساره عمر ها لو بونم هه تونی

همه جا فکر منی ، خآو  و خيالت هه منم               مه تونم مثل تو بام؟ گوشت و سخونم هه تونی

بی تو دنيای «صفا» هر چه که با ، بی ثمره               راسی راسی که ، صفای دل و جونم هه تونی

 ترجمه واژه های لری شعر

 زوون= زبان 

 اور = ابر

  آساره= ستاره

  هی = هست 

  سايه ونه= سايه انداختن

 لو بونم = لب بامم 

 ايسه يی= گرفته ای

 افتو =  آفتاب 

 خآو = خواب 

 و که = آن کس که

   وختی = وقتی

 مه تونم؟ = من کی می توانم؟ 

 بار لوونم= غم لبم 

 وا رد= همراه

 سخون = استخوان


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
لُرِسّو

 

 متن ترانه لري« تو خمار سيلم نکو» ( کافر)  

 متن لری ترانه

 ترجمه فارسی

 اگر رسم مسلمونی چنينه

مسلمو نشنوه کافر نه ينه

ای دوسه يه سی تونه اری والا دردم گرونه

ار ديرتر خوت برسی جام قورسونه

کافری حرف بدی زيه د بارم

تو بيا باور نکو هر دو گلارم

تو خمار سيلم نکو کرديه کواوم

ديه می حای چی وم بکی حونه خراوم

ار موردم تو سيم بون يه قور نويی

مه می حام بورم وا قور يه آرزويی

تو خمار سيلم نکو کرديه کواوم

ديه می حای چی وم بکی حونه خراوم

تو يواش پا تو بنی يه حرفی بووم

بی وفا رحمی بکو ای بار لووم

 اگر رسم مسلمانی  چنينه

مسلمان نشنود کافر نبينه

ای دوست منظورم تويی بخدا دردم گرانه

اگر خودت را ديرتر برسونی جام تو قبرسونه

کافری حرف بدی زده در باره ام

بيا و تو باور نکن ای هر دو چشم من

تو خمار نگاهم نکن منو کباب کردی

ديگه چکارم می خواهی بکنی خونمو خراب کردی

اگر مردم تو برام يه قبر نو بگير

می خواهم يک آرزويم را باخود به گور ببرم

تو خمار نگاهم نکن منو کباب کردی

ديگه چکارم می خواهی بکنی خونمو خراب کردی

تو آهسته پایت رو بگذار تا حرفی بهت بگم

بی وفا رحمی به اين لب های غم گرفته ام بکن


موضوعات مرتبط: 4- متن ترانه های لری
لُرِسّو

 Gu

 چهلمين بازی لری- بازی گوبازی(Gu Bazi)

گو بازی بازی ای  دو نفره است که هر کدام از دو نفر يک سنگ  صاف و تخت از قبل برای خود انتخاب می کند. علاوه بر آن يک سنگ گرد کوچک نيز بنام گو (Gu) برای اين بازی لازم است.

بازيکنان ابتدا سنگ گو را به روی زمين پرتاب می کنند و بعد به نوبت با سنگ خود به گو می زنند. هرکس موفق شود با سنگ خود گو را بزند يا اينکه سنگش به گو نزديکتر باشد ، می تواند يک بار هم با سنگ خود به سنگ ديگری بزند .اگر بازهم موفق شد که سنگ بازيکن حريف را بزند ، فاصله سنگ خود را با گو با  پا اندازه می گيرد .هرگاه فاصله سنگ بازيکن برنده با گو بعنوان مثال ۱۰ گام باشد ،وی ده امتياز از رقيب خود برده است .حد نصاب امتيازات وهمچنين جايزه يا مجازات بازی بسته به توافق بازيکنان قبل از بازی مشخص می گردد.


موضوعات مرتبط: 6- بازی های لری
لُرِسّو

 

 ضرب المثل لری

 ترجمه

 کنايه

 رازيونه دارم دلم درد ميکه

 رازيانه دارم دلم درد ميکنه

 نشناختن توانايی های خود

 روآکی شاهدته گوت دومم

  روباه شاهدت کيه گفت دمم

 بی منطقی

 زو و سر گوت سلامتی سرگوت ار تو بيليم بله

 زبان به سر گفت خوبی ، سر گفت اگر تو بگذاری آره

 زبان سرخ سر سبز دهد بر باد

 زمسو رت ری زغال سی

 زمستان رفت روی زغال سياه  

 روسياهی افراد

 زردلی بيا بجی د گلی

 زردآلو بيا توی گلو

 نابرده رنج

 زنی وا مردی د بن بردی

 زن و مردی می توانند کنار سنگی هم زندگی کنند

 قناعت و سادگی عامل مهم زندگی يک زوج 

 زن و زها ميين منتش و کيخای که مينين

 زن را به خواستگار می دهند منتش را به بزرگان ميگذارند

 ارزش داماد

 سی نحرده چه سنگ و چه زر

 برای نخورده چه سنگ و چه زر

 لذت از زندگی در برابر خسیسی

 زور هه زله ميهای

زور هم جرات می خواهد 

 ارزش شجاعت

 زمسو يه شوه بمونه لغه ميشونه

 زمستان يک شبش بمونه لگد خودش را می زنه

 دشمنی و لجاجت آدم های لجوج و سر سخت


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

 

 ترانه هوار (خواننده فتحی)

 متن لری ترانه هوار

 ترجمه

  يه چشه تو داری يا دونه شو چراغه

يه لوه تو داری يا برگ گل باغه

اری هوار ای هوار ره رتنت پيرم کرد

اری چشیات چی اجل نازار غافلگيرم کرد

اری داری دو بالا عزيزم تنيا می يايی

نوونم توافتايی والا يا قرص ماهی

اری هوار ای هوار ره رتنت پيرم کرد

اری چشيات چی اجل نازار غافلگيرم کرد

چشام د انتظارت ، دلم داره می ميره

يه روزی ميای سراغم میينی که خيلی ديره

اری هوار ای هوار ره رتنت پيرم کرد

اری چشيات چی اجل نازار غافلگيرم کرد

اری خدا خوش دونه يه عمره هام و پا تو

بيا اميد جوونم تا بچینم بساطو

 اين چشمه تو داری يا دونه شب چراغه

اين لبه تو داری يا برگ گل باغه

ای داد و ای هوار که راه رفتنت پيرم کرد

عزيزم چشمات چون اجل غافلگيرم کرد

ای عزيزم داری از اون بالا تنها می يايی

نمی دونم والله تو آفتابی يا که قرص ماهی

ای داد و ای هوار که راه رفتنت پيرم کرد

عزيزم چشمات چون اجل غافلگيرم کرد

چشمام به انتظارته دلم داره می ميره

يک روزی ميايی سراغم که خيلی ديره

ای داد و ای هوار که راه رفتنت پيرم کرد

عزيزم چشمات چون اجل غافلگيرم کرد

خدا خودش می دونه يه عمره نشستم به پاي تو

بیا اميد جونم  تا بچینم بساط (عروسی) تو


موضوعات مرتبط: 4- متن ترانه های لری
لُرِسّو

 

 لری

 فارسی

 شو چراغ
 شوم در آوما
 شور زينه دل
 شوس (shoves)
شوسه  
 شو شمکی (show shamaki)
 شو کوره
 شو کوره چش
 شوکه (shuka)
 شول (shul)
شب چراغ، مهره ای که درشب می درخشد        
 شبم سر رسيد
 دلشوره زدن و تشويش
 (دل) بهم خوردن 
 آشقته و بهم ريخته
 فال گوش ايستادن شب شنبه
خفاش 
کنايه به  کسی که چشمان کم سو و ريز دارد
 شوره که بر اثر عرق بدن روی لباس می نشيند
 انديشه و فکر، گرفتاری و درماندگی


موضوعات مرتبط: 1- لغات و اصطلاحات لری
لُرِسّو

 

 سی و نهمین بازی لری - بازی سه پر       (Se per) يا سه پرش

 تعداد بازيکنان اين بازی بايستی جفت باشد(مثلا شش نفر) که به دو دسته مساوی تقسيم می شوند . بازيکنان ابتدا نقطه ای را روی زمين مشخص می کنند و از آنجا سه پرش يکجا انجام می دهند و آن را اندازه گيری می نمايند. دسته سه نفری بعدی هم از همان نقطه، يکجا سه پرش انجام می دهند. پس از اندازه گيری پرش ها نفرات دسته ای که بيشتر پريده باشند، سوار بر کول نفرات دسته بازنده می شوند و سواری می گيرند. 


موضوعات مرتبط: 6- بازی های لری
لُرِسّو

 

 مير نوروز شاعر شهير لرستان

 نمونه اشعار زير از مير نوروز شاعر شهير لرستانی است (که در وقتی ديگر مطلبی جداگانه در باره اين بزرگ مرد شعر لرستان خواهم نوشت) نرمی و آرامی زبان شعر مير نوروز بهمراه ترکيب های تو در تو موسيقی زلال آن سبب گرديده تا شعر مير به ويزه تک بيتی های لری وی از لطافت ، انعطاف و زيبائی خاصی از لحن موسیقيايی  بهره برد،  بگونه ای که مرور کوتاه  هر کنجکاو  لر دوستی بر متن ترانه های لری، بيدرنگ به او می فهماند که اغلب ترانه ها و اشعار آهنگ های لری دیروز و امروز، جولانگه ابیات و اشعار این شاعر لرستانی دوران صفویه گرديده است. چند نمونه از اشعار میر:

 ايمرو خال و لوی کرده کواوم               نمنه هوش د سرم مال خراوم

ای دله سی دهلرن هی ميزنی زار           يه تونو يه دهلران يه ديدن يار

باغوان کيکمم، اويار زيلم                  همنشين ناکسم ، بيا و سيلم

پر جومت تش گرت وری نسوزی            هم ماهی ، هم افتويی ، هم زل روزی

تو که ها کل ميزنی و سر تلميت           سر بکش سيل و مه کن ليوه بيمه سيت

تف دری دس پتی ار کر شايی               چی قرون شاسليمونی ناروايی

چش کال و برم کال ، کال و سر کال           ماملش وامه نويی بردش ورو مال

حاجيو حج ميرن مه حج نارم                حج مه زلف تونه دس وش ميارم

خرموه خرم دله جاکه لرونه                 هر کجا لر بچيه شيرين زوونه

دختری وی ره ميری سيل وا دما کو              يه بوسه  د چشيات خير خدا کو

دوس خوه کوچک بوه هی چی شمومه           بتونی واسپاريش دچاک جومه

دس بونم د گردنت و ميل دوسی                زلف سياه بالابلن زغم لومه بووسی

شاق شاق کوگ نره ، ناله کموتر                 چه خوه بازی کنی وا زلف دختر

کولای سيت بونم د بلک پينه                  چشيات وانازکی افتاو نوينه

ناونم بخت منه يا هه چنينه                هر کجا پا مينيم سياه زمينه

هر دلی درد ميکنه خوه دراريش                 هنجه هنجش بکنی و تش بسپلريش

هر کس مينه منو تون ون وناسور              نه کفن وش برسه نه سدر و کافور

مردمونی زن گن بی و دچارم               آو و کول هيمه و سرکت سيش ميارم

مردمونی زن خو بهاره مرده                  زن گن چی زمستو هميشه سرده

ار ميای زيتر بيا و سر قورم             تا تو چش سرمه کنی سنگ چين ودورم


موضوعات مرتبط: 24- شعرهاي میرنوروز
لُرِسّو

 

 ضرب المثل لری

 ترجمه

 کنايه

 روآ و ره نمی رت ، تلی جارو بستی  وه دمش

 روباهه نمی تونست راه بره ، دسته جارو به دمش بسته بود

 توان و کارآيی کم  و قبول کارها و مسئوليت های بزرگ

 ريش طمه کار د بند مفلسه

 ريش آدم طماع در بند مفلسه

 نياز انسانها به يکديگر

 روآ دسش و انجير نمی رسس ميگت کره يه

 روباه دستش به انجير نمی رسيد می گفت نارسه

 بهانه تراشی و دروغ گوئی

 ريش و قيچی ها و دس خوت

 ريش و قيچی دست شماست

 احترام - اختيار با شماست

 روزی بر نوی يه

 روزی تقسيم نشده

 تلاش بيشتر برای کسب روزی

 ره راس هماره

 راه راست همواره

 حقيقت و راستگويی

 رويی و جايی دايايی آشنات با

 هرکجا بری پيری آشنات باشه

 قدر و ارزش آشنايی(پارتی)

 روز تنگی با دات کينو با

 روز سختی مادرت آشپز باشه

 خصيصه سختی ها

 رای و رای ميره کوره رای و منزلتی

 راهی به مقصدی می رود ، کوره راهی به منزل

 هدف و انگيزه داشتن در زندگی

 ره وا رفيق خوشه

مسافرت با رفيق شيرين و خوشه

 اجتماعی بودن و ارزش دوستی


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

 

 متن ترانه «جنگ لرو» يا «جنگ داد آوه»

 دادآوه ( يا «دادآبه» از اسامی اصيل زنان ايرانی بوده ) اکنون نام منطقه ای در جنوب خرم آباد است که زمانی در آنجا بين طوايف مختلف لرستان ، دعوا و نزاع داخلی رخ داده بود. شرح حال اين دعوا بصورت ابيات و درقالب موسيقی لری در مقام« دوپا»  با عنوان« جنگ لرو» باقی مانده است :

 متن لری ترانه جنگ لرو

 ترجمه

 دالکه تون کو و او کفن خينم

دشمنونم قی می کنند سی اسب زینم

برنويا مير تش کنيد دو ايل حاری

قی اوفتا و داد آوه چشمه کوگانی

دختره رکو بزه رو و ديره

تق و پوق برنويا ناله ستيره

مردمونه سپهدار شاخی د ميره

بوه کشته هر که با حيفه بميره

بارالها چی بکم افتو نشينه

جنگ لرو سر گرت کافر نينه

دخترو جنگ نکيتو رت و حونه

تش و گله و بش باروت سوختمونه

قی اوفتا و او داد آوه و او تنگ حاری

دخترو ری می کنن سی بی براری

قی اوفتا و داد آوه تا چوک دم دار

لوونم بارگرته سی مير سپهدار

قی اوفتا و داد آوه رسس و ريخو

کل کنيد سی لطيف خو علی مراخو

 مادرم تند ببند بندهای کفن خونينم 

دشمنانم جنگ می کنند برای اسب و زينم

برنوهای مير را آتش کنيد سوی ايل پايينی

جنگی در افتاد به داد آباد و اون چشمه کوگانی

دختره رکاب بزن و دوره برو

صدای تق و توق مياد از برنو

ای مردم سپهدار شاخه ای از طايفه ميره

هر کسی پدرش کشته حيفه بميره

خدايا چکار کنم افتاب نشينه

جنگ لرها سرگرفت کافر نبينه

دخترا جنگ نکنيد بريد به خونه

آتش گلوله و غبار باروت ما رو می سوزونه

جنگ افتاد به اون داد آباد و تنگ زيری

دخترا صورتشون رو می کنند برای بی برادری

جنگ افتاد به داد آباد  تا چوک دمدار

لبهایم غم گرفته برای مير سپهدار

جنگ افتاد به داد آباد و رسيد به ريخان

پيغام بفرستيد برای لطيف و علی مراد خان


موضوعات مرتبط: 4- متن ترانه های لری
لُرِسّو

 

 سی و هشتمین بازی لری - بازی ريلاسی (Rilasi)

اين بازی مخصوص بچه های سنين ۳ تا ۱۰ ساله است و تعداد بازيکنان آن نبايستی از سه نفر کمتر باشند . بچه ها پشت سر هم در يک صف می ايستند و سر دسته آنها می گويد:

ريله  و ريله ريلاسيه (Rila  ou Rila Rilasia)  يعنی اينطرف و آنطرف ،اين سو آن سو

سپس بچه ها به يک طرف مثلا سمت چپ خم می شوند . سردسته دوباره می گويد ريله و ريله ريلاسيه و بچه ها اين بار به طرف راست خم می شوند و همين طور هر چی سر دسته بازيکنان به بچه ها بگويد آنها بايد در تبعيت و تقليد از او با همديگر کار او را عينا تکرار نموده و انجام دهند.


موضوعات مرتبط: 6- بازی های لری
لُرِسّو

 

 لری

 فارسی

 شلم (shallem)

 شلنگ شنگ(shelang shang)

شليته (shalita)

 شوم(shom)

شم(sham) 

 شمليه(shemeliya)

 شمومه (shamoma)

 شو(show)

 شو(sho)

 شاوا(shava)

                        شلغم                                             

 خراميدن- راه رفتن با ناز و تکبر

 سليته - زن  هرزه و هتاک

 ۱- شام ۲- شخم

 ۱- شمع ۲- موم عسل

 سبزی شنبليله

 دستنبو - طالبی

 شب

 ۱- شانه و کتف۲-عسل مخلوط با موم۳- طاق آسياب آبی

 شاباش- پولی که در عروسی به نوازنده يا رقصنده ميدهند


موضوعات مرتبط: 1- لغات و اصطلاحات لری
لُرِسّو

 

«تل زير پاته نور»

 

معلم گوتي و يادم اومه دورونه درسو

د خورمووه، وروگرد  و الشتر، تو لرسّو

ازو بالاگريوه تا دورود، ازنا، ملاوي

همه بين پي حندن، چني دورس حساوي

دپلدختر يا كوهدشت و مينه سلسله دلفون

بچوه  گپ بينن وايك د مینه مدرسه تا وه دبسون

 قرپ و ارج و غضوئی داشتن او معلماي اوسه

کلشو، ز زيست و شيمي گرته، تا جبرو هندسه

ادبياتكه، که يادمو ميدا، ازو ضرب المثل ها

لوه مو كرده بي ،ازبس مي گت «يا دونا با يا پرسا»

معلم زيستكه، خدا بخشه منه، مني كمچه كله بي

دنو ريچه ميكرد، ار كس نوونسته شيتي زيه بي

فيزيككه ، همه لواساش قژقژي بي

چشاش چي قرواق و دمش  نوژي بي

انگليسيمو، دايايي بي و زور، دگرد هيشته

لوچو و ريتل و غژل، چي گنم بريشته

مدير و ناظمكه نو كه، كل بين د ژم ژيل

د دومه بچونه قيژ قيژو، چي چيلي د مين سيل

نوونسيم ما قدر او روزا و هفتيانه

قدر دايا انگليسیكه و او كله پيانه

كارمو بي قاف شنه ، د صوزي تا ايواره

مي خننسيم ،نوونسيم خدا ميكه نظاره

ايسه فهمسم که، معلمي شغل انبيائه

اسم ناشتن ري عزيزون معلم ، چني گنائه

زمتاي اونو رو ايسه دونم ،كه چيايه

كه خوم بیم معلمو، د اونو ریم سيايه

خدايا ،كل مربی و معلما نگهدار و بلا دور

چنی خو گوتنه اوسه گپامو« تل زير پاته نور»


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

 

 ضرب المثل های لری

 د مين براری دس براری هی

 دسه نکومسه د سيلا مار بوه                    

 دسم بيکار نی کارم ديار نی

 د کم کم ميکشيه د فره فره                 

 د کول خر افتا يه کوريله ديه

 دسم د گردنت تشم د خرمنت

 دوست دارم وکويی زغال بای

 ديری و دوسی

 دولی ليوه مونش د چه صد عاقل در نميارش

 در شير و طاق گروه حيا کو

 ترجمه

 در بين برادری دوستیم هست

 دستی که آرام نداره بايد داخل سوراخ مار شود

  بيکار نيستم کارم پيدا نيست

 ازکم کم کشته ميشه و از زياد زياد

 از پشت خرافتاد و یه نونی دید

 دستم بگردنت آتشم بخرمنت

 دوستت دارم اما خاکستر بشی

 دوری و دوستی

 دلوی را که ديوانه تو چاه بياندازه صد عاقل درش نمياره

 در شير بازه گربه حيا کن

 کنايه

 ميزان دوستی ها تا حد برادری

کنايه به ناخنک زدن افراد                            

 تلاش بی نتيجه

 شهامت و روحيه دادن به افراد در برابر حريف

 ريسک کردن وثروت باد آورده

 خيانت در دوستی ها

 تضاد در نيت و عمل

  قدر ناشناسی

 تاوان سنگين ندانم کاری بعضی ها            

 انصاف و رعايت همراهان


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

 

 ترانه لری ماله ژيری(Malazheri)

سرازیر شدن به منزلگاه پاییزی را « ماله زیری»  می نامند . « ماله ژیر» یا « ماله زیر» نام طایفه ای از ایلات لک زبان لرستان (با مشخصه استفاده زیاد از دو حرف« ژ» و« ز» در زبان و  اشعار لکی)  نیز می باشد . کودکی را که هنگام کوچ پاییزی به دنیا بیاید نیز ماله زیر می نامند.

 متن لری ترانه ماله ژيری

 ترجمه

براری دیرم گاه لوو لووه

نازار مالم سر قالیه

دختری دیمه ار سرپیش بار

اگر میلت بو تا گات بکم بار

انار انجیر

زلف دا و زنجیر

انار ژباخان  منه

برف آو ژ راخان  منه

لوه لومه و تونه موشم

دنون مرواری کاکل اورشم

دی سیکه آگر سیه مال نو

گرگر مسوزیا و دامان کو

مال تون بار کردارا گرمسیر

سوار تلمیت لا زینت شمشیر

دته بیچ کله و سر پیش بار

اگر دلت بو تا گات بکم بار

نه گاه میلمه نه گاه بکه بار

هف برا دیرم چی سیو خونسار

یه کرنگ کیه ار پای ایی راخه

عزیز براکم سوار بی داخه

یه کوچ باره یه سر پاییزه

ژنیل بورن دس شون له هیزه

 برادری دارم که می خواند گاهی

نازنینم نشسته بر سر قالی

دختری دیدم که قرار داره سر بار

اگه میلته هنگام رفتنت با تو کنم بار

چون انار و انجیره

زلفاش مثل زنجیره

چون اناری که از باغها مونده

مثل آب برفی که از کوهها مونده

می خونم و بهت می گم

دندون مروارید کاکل ابریشمی

دود سیاه آتش سیاه چادر تازه ات میاد

اندک اندک می سوزه در دامن کوه

منزل تون در حال کوچ به گرمسیره

سوار اسب روپوش داری و لا زینت شمشیره

دختر کوچولوی که نشستی جلوی بار

اگه دلته وقت رفتنت باهات کنم بار

نه وقت میلمه نه زمانی که بکنیم بار

هفتا برادر دارم چون سیب خوانسار

این حصار منزلگه کیست کنار این کوهه

حصار برادر عزیزمه که سوار بی بیرقه

بشتابید وقت کوچ بار پاییزه

زنهایی که دستشون  را بردن تو خیک روغن

کرنگ( Korang) = ۱- به مجموع چند سیاه چادر روستائی گفته می شود که مربوط به چند خانواده است و در یک محل نزدیک یکدیگر برپا شده است.

۲- حصاری که معمولا با حصیرهای چوبی و هیزم و شاخ و برگ درختان ساخته شده و بیشتر بعنوان محلی برای نگهداری گله و دام مورد استفاده قرار می گیرد.

بی داخ = به معنی بی داغ و غم است برخی نیز آن را به مفهوم بیرق و پرچم بکار برده اند.

هیزه = خیک جای روغن . 

تلمیت (Talmit)= لحافی که عشایر برای سواری بر گرده اسب می اندازند.

 

 


موضوعات مرتبط: 4- متن ترانه های لری، 19- موسیقی لرستان
لُرِسّو

 

 سايه عمر

شاعر : استاد ارجمند حميد ايزدپناه(صفا)

 بیا گلم که د دامن روزگار بمونی

توسی مه عطر امیدی توسی مه گرمی جونی

تو سی مه شوری و شعری تو سی مه حرفی و مهری

تو سی مه سایه عمری همیشه ورد زوونی

چی آهو هی و طرازی، چی شعله سرکش و نازی

د شرم وقتی می نشینی چی بید مجنونی

گل شقایق مه کاسه اشکنی حیفه

وسیل چش تو نشکیه دلم که دونم و دونی

مه پر هوس تر دی آسمون عشق تو نی ایمه

گری چی اور بهاری گری هنی زمسونی

بیا که بزم دلم بی چراغ عشق تو کوره

نسیم با و بیا تا غبار غم بنشونی

خدا و تو همه چی ده و مه هناسه سردی

« صفا» هوای تو داره اگر چه بارگرونی

موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
لُرِسّو

 

 دل منو چش تو

شعراز: حميد ايزد پناه (صفا)

 

دل ار دل فقیر منه و چش چش تونه

دونم زتیر سیل تو، جو بیر نمی کنه

چش ار چش خمار تنه و دل دل منه

هر جا چشت روه دل مه وا چش تونه

چش مس،خمار چش، تو نیل دل مه مس بکه

دیوونه ار که مس بکه پروا نمی کنه

دوس دوسه، دشمه دوشمنه ،اما تو کومشونی

خنت ار ز دوسیه ، سیل سیل دشمنه

چی آهو رم نکو، که نکه رم د مه دلم

سایه که ها د پشت سرت، و دل منه

گیرم «صفا» که چول تونه ته خدا بکه

ار مه تونه دیمه که خدا هم والا تونه


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
لُرِسّو

 

 ضرب المثل لری

 دو لنگش يه خلواره

 دا رورو سيت نکه

 دوست دارم نه چن خومی

 د ای گوش ميره د او گوش ميکش و در

 د جا بازی منه و قلايی

 دا بی گنه

 ده کارد رسسه و سخو

 دوز نابلد که دو ميزنه

 درد دل سی زير گل

 دسه خالی بوش ميا

 ترجمه

 دولنگه يک خرواره

 مادر برات زاری نکند

 دوستت دارم نه اندازه خودم

 از اين گوش ميگيره از آن گوش بيرون می کنه

 بجای شاهين کلاغی مانده

 مادر بيگانه

 ديگه کارد رسيده به استخوان

 دزد ناشی به کاهدون ميزنه

 درد دل برای زير گل

 دست خالی بد بو است

 کنايه

 يکسان بودن

 شجاعت و دليری

 خويشتن خواهی

  به حرف افراد اهميت ندادن و گوش نکردن

 جانشين ناخلف

 تحويل نگرفتن افراد

 لبريز شدن صبر

 ناوارد بودن فردی

 رازداری

 هديه دادن


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

 سی وهفتمین بازی لری- بازی چزگو(Chezegu)

 تعداد نفرات در اين بازی محدوديتی ندارد ، اما بازيکنان نبايستی از دو نفر کمتر باشند. ابزار بازی شامل يک سنگ کروی شگل (گوی) و تعدادی چوب دستی است. قبل از شروع بازی ، روی زمين يک گودال و يک جوی کوچک به عمق ۱۰ سانتی متر حفر می کنند.

يکی از بازيکنان گوی را بداخل جوی انداخته با چوب دستی از زير آن را به هر اندازه که می خواهد پرتاب می کند و نفر بعدی چوب دستی خود را به سمت گوی سنگی می اندازد. هرگاه به آن اصابت کند، نوبت بازی به نفر بعدی ميرسد، در غير اين صورت به طرف گوی سنگی رفته ، با چوب ان را درون گودال می اندازد . در صورتی که توانست سه بار گوی را درون گودال بياندازد ، نوبت بازی به نفر بعدی می رسد اگر نتوانست بازيکن ديگری با چوب دستی خود گوی را به نقطه ای پرتاب می کند و کسی که موفق به انداختن گوی به داخل گودال نشده بايد به دنبال ان بدود تا زمانی که بتواند گوی را به درون گودال بياندازد. شخص پرتاب کننده گوی بايد قبل از اينکه گوی متوقف شود به آن بکوبد در غير اين صورت بازی را باخته است.


موضوعات مرتبط: 6- بازی های لری
لُرِسّو

  لغات واصطلاحات لری

اقتباس شده از سايت لرستان آنلاين

فارسی

تلفظ

کلمه لری

خوراک- دم پخت

Ash

آش

آسیاب -آسیا

Asiy-Aow

آسیاو

//

asiy-Aow

اسیآو

آرام

Arem

آرم

شکم

eshkam

اشکم

اقبال

bakht

بخت

اشک

aser

اسر

خارپشت

zhezhO

ژژو

پارسال

pAr

پار

پرچین

parchi

پرچی

پادشاه

pAteshA

پاتشاه

پریروز

pariyr

پریر

خورشید

khvar

خور

خواهر

kho-ar

خور

درخت

dAr

دار

عقاب

dAl

دال

دوشیدن

dokhteh

دوخته

دو(۲)

du

دو

جنگل -درختان انبوه

razou

رزو

لخت-عریان

rout

روت

//

riyt

ریت

زن

zhan

ژن

سهميه - ترس

sam

سم

سرخ

sour

سور

 شش(۶)

shash

شش

کنار-زیربغل

kash

کش

گرد-غبار

gart

گرت

گردش

gasht

گشت

تپه

gar

گر

نوعی طالبی

garmak

گرمک

عقده - گره

ge-rye

گری

حفره -دره

gour

گور

عريان - لخت

lutak

لوتک

باد

vAy

وای

شوهر

mira

میره

//

mirak

میرک

درخت مورد

mort

مورت

پرييدن - پرش

vAz

واز

تن - سينه - کنار- بر

var

ور

بره

vark

ورک

خاطر - یاد

viyr

ویر

گراز

ve-rAz

وراز

هزار(۱۰۰۰)

hazAr

هزار

عادت - خوی

houk

هوک

هست

hiy

هی

گذاشتن

hiyshteh

هیشته

يک(۱)

yak

یک

 


موضوعات مرتبط: 1- لغات و اصطلاحات لری
لُرِسّو

 
 

 

 

 

 

 

 دریاچه گهر

 

 

 

 

 

 

 پلدختر لرستان

 

 

 

 

 

 

 

 آبشار شوی


موضوعات مرتبط: 21- گردشگري در لرستان
لُرِسّو

 

 در دلاکی کجاست؟

برخی دوستان سرزده به وبلاگ ،بااشاره به مطلب قبلی در مورد محل تولد برخی از خوانندگان لر زبان پرسيده اند در دلاکی کجاست؟ در پاسخ به پرسش اين دوستان (به مدد کتاب مشاهير لر نوشته ايرج کاظمی ،انتشارات افلاک سال ۱۳۷۶ )بايد بگويم:

 در دلاکی يا درب دلاکان يکی از دو محله مهم و مشهور شهر خرم آباد است . اصولا «... تا سال ۱۳۰۷ شهر خرم آباد منحصر به دو منطقه پشت بازار و درب دلاکان با انبوهی از باغات بود... از محله کاروان سرای ميرزا سيد رضا تا محدوده غسال خانه و کوچه های فرعی و اصلی بنام  در دلاکی  نامگذاری شده بود ...وجه تسميه آن نيز بعلت وجود دلاکان سنتی و قديمی بود که در حاشيه جنوبی اين منطقه بکار مشغول بودند کار عمده انها سلمانی و دلاکی شامل ؛ سرتراشی، رگ زنی، دندان کشی، طبابت و زخم بندی و نشترزنی و مانند آن بود با عمل اصلاح سر و ريش توامان ،سلمانی ها و دلاک ها دو نوع بودند؛ دکان دار و بی دکان ... در محله درب دلاکان عطار های قديمی نيز وجود داشتند که بشکل توارثی کار می کردند .

مرحوم حاج عزيز الله فراهانی معروف به حکيم عزيزالله از عطاران قديمی بود که هميشه مغازه عطاری اش مملو از مشتريانی بود که از اقصی نقاط خرم آباد بسراغش می آمدند. بيشتر مغازه ها در منطقه درب دلاکان را گيوه کش ها تشکيل می دادند و شغل گيوه کشی هم کاری آبرومند و در آن روزگار از مشاغل پردرآمد بود. گيوه هايی که از زير دست گيوه بافان هنرمند خرم آبادی بيرون می آمد در نوع خود کم نظير بود ...گيوه های خرم آبادی برخلاف نوع کرمانشاهی آن ، سفيد يکدست و با استحکام و زيربندی محکمی ارائه می شدند ، گيوه زمانی نه چندان دور يکی از اقلام مهم صادراتی خرم آباد بود که در محله در دلاکی تهيه می شد ...»


موضوعات مرتبط: 18- تاریخ لرستان
لُرِسّو

برای بجا آوردن حق گپی سی برارون و خواورن بختیاری شصت (۶۰) آهنگ و ترانه تازه لرهای بختیاری به بخش موسیقی لر گپه اضافه شد.

۲۰ آهنگ لری بختیاری برای دانلود و ۴۰ ترانه لری بختیاری برای شنیدن

 برخی از آهنگ ها و ترانه های اضافه شده به بخش دانلود موسيقی بختياری (برگرفته از سایت دنا به آدرسwww.denaart.com):

بارون بارون بارونه هی- مندیر- دایی بفرما چایی - مال کنون- چویل شورما- ندونم سی چی - شیرازی- چوبازی - دستمال بازی - ابر بهار او تیالت - خوت گلی - چل چله باد - ابریشم گل مخملی - بلال بلالم - هر چه دارم قربانت- می تا بنوش- یار بویر احمدی - ستاره  و....

برخی از آهنگ ها و ترانه های لری بختیاری اضافه شده برای شنیدن:

از ملک مسعودی (لاله سر- خون گروی- دی بلال- آواز).. از قزلباش بختیاری ( کوچ- بوی بهار- ژاله بارون- گویل- سفر کرده .. از علی بدخشان ( شوبیار- یارم بمونی- ای یار- خواب تو بینم - حالم بهاره- همزبون - بینوا دل - واسونک - صبری ندارم) .. از مسعود بختیاری( شاباش- بهروم - کوک تاراز - دستمال حریر - اخی وای - بی بفا - سرناز - دو چشم کهرنگ - شیرعلی مردون - درو گندم - عیاری- کل بزنین) و....

 سی قه همه لرای بامرام و با صفا

 

لُرِسّو

 

 ضرب المثل های لری

 ترجمه

 کنايه

 دوز نگيرسه پاتشايه

 دزد گیرنیفتاده پادشاست

 دوری از تهمت

 د غصه همسا ايقه نمک حرد مرد

 از دست همسايه ازبس نمک خورد مرد

حسادت 

 د گل وا رو درو ميکه

 از خوشه به بالا درو می کنه

 حرف بيهوده زدن

 دير رو دورس بيا

 دورتر برو  درست برگرد

 احتياط و عجله نکردن در کارها

 دا نمی نيشه کر چی خوش بياره

 مادر نمی زايد پسر مثل خودش بياره

 شجاعت و شهامت

 د بوه ری سيا د ميرو شرمنده

 از (خانواده) پدر روسياه از (خانواده) شوهر شرمنده

 زنانی که به خانواده پدری بدی کرده و شوهرنيز به او خيانت

 ديگن بين کمچن بزه دش

 ديگ را ببين ملاقه بزن توش

 رعايت ديگران

 دنيا و يه روز تموم نموه

 دنيا به يک روز تمام نميشه

 آينده نگری

 دلی خراوه شهری که خراو نی

 دلی خرابه شهری که خراب نشده

 کوچک شمردن مشکلات

 دس مردم مار وش ميرن

 با دست مردم مار ميگيرند

 شناخت مردم


موضوعات مرتبط: 3- ضرب المثل های لری
لُرِسّو

 

 برخی از باور ها و اعتقادات مردم لرستان

 عقايد و باورهای هر قوم يا ملتی ريشه در عمق فرهنگ آن مردم  دارد،بويژه اگر آن قوم دارای پيشينه  و تاريخی کهن نيز باشد.در بين مردم لرستان نيز همچون ديگر نقاط ايران برخی باورها و اعتقادات بين گروهی از مردم (خصوصا مسن ترها) وجود دارد که يافته های امروزه بشری برخی از دلايل اخلاقی ، بهداشتی و مذهبی آن را کم و بيش آشکارتر نموده است. 

برخی از اين باورها که برگرفته از کتاب « فرهنگ مردم لرستان» بقلم آقای سعيد شادابی ،چاپ انتشارات افلاک سال ۱۳۷۷ می باشد، عبارتند از :

۱- روزهای هفته خوب و بد دارند. يکشنبه ، سه شنبه و پنج شنبه برای انجام کارها خوب و نيک اند. 

۲-  اگر ظرف بلور يا چينی از کسی شکسته شود ، خطری از آن خانواده دور شده است.

 ۳-برای اينکه هوش کودکان زياد شود ، روزانه بايد يک عدد مويز به آنها داد.

 ۴- به دست و پای کودکی که هنوز نام علی (ع) را بزبان نياورده نبايد حنا بست.

 ۵- اگر کسی با صدای بلند بگونه ای بخندد که اشکش جاری شود آن فرد خاکش در غربت است.

 ۶- اگر کسی هلال ماه نو را در آينه يا در سطح آب پاکی ببيند در طول آن ماه موفق است و بيمار نمی شود

 ۷- وقتی مسافری عازم سفر است در طول آماده شدن برای سفر نبايد ظرفی شکسته شود.

 ۸- پوست سير و پياز و تخم مرغ را اگر در معابر بريزند شر بپا خواهد شد.

 ۹- کوتاه کردن موی سر و صورت و گرفتن ناخن ها در شب خوب نيست.

 ۱۰- آب چشمه اراز(Eraz) واقع در خيابان تختی خرم آباد غم و غصه را کم می کند.


موضوعات مرتبط: 2- آداب و رسوم و فال لری
لُرِسّو

 

لغات و اصطلاحات لری

 معنی

شق حرف زيه

شق ره رته

 شک(shak)

شک ديه(shak)

شکم نمی رسه(shekam)

شل پسه(shel)

شلپنه (shel pana)

شلت(shalt)

 شلته کشيه(shalta)

شلفت(sheleft)

سخن صريح گفتن

راه رفتن توام با تکبر و خود نمائی

 ۱- تکان۲- ميش يکسال ونيمه

تکان دادن درخت برای ريختن ميوه آن

 اطلاع ندارم

۱- پاره شدن پارچه۲- متلاشی شدن جسد

در آب پارچه را با چوب زدن تا پاره شدن

چوب نازک و بلند ، ترکه

دراز شدن روی زمين

 به آدم های سست و بی عرضه گويند

 
موضوعات مرتبط: 1- لغات و اصطلاحات لری
لُرِسّو
   ........   مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

سی چی لُری؟

وبلاگ حاضر هدیه ای فرهنگی است با برگ هایی از دفتر تمرین مشق زبان لری نویسنده فارس زبانی که در اسفندماه سال 1384 بمناسبت تولد همسرش به نشانه ارادت و تشكر و تقدير از یار و یاور و همسر لرستانی اش و با عشق به یادگیری و درک ریشه های فرهنگ ، ادب ، اخلاق و زبان و ادبیات لري وی و در حد توان و بضاعت در راه حفظ ، تقویت و اشاعه زبان ، موسیقی و فرهنگ غنی لرستان و بالاخره ادای دِینِ خود به این سرزمین شکل گرفته است.
برچسب‌ها وب
امکانات وب



در لُرسّو
در اينترنت
تماس با ما Online User