شصت و یکمین متن ترانه لری

ترانه دوسی و دس براری

 خواننده: حشمت اله رجب زاده

شاعر: غلا م رضا سبزعلی

آهنگساز: درویش رضا منظمی

دَسِ نامحرم می گُشه دِ شرق ایرُو

بلایی ون دِ جُون نُوجِوونُو

بیائید درده درمونش بَکی مو

دس نامحرَمُونِه بَشکنی مو

چی دریا مِه کشه نابود میکه

چی تژگاه زِنه ای نِه دی میکه

وری تا که دسِ همت وِراریم

وری تا ریشه افیون دراریم

ستی نِم لُرسُونی اِکسونِم

بیا اِ هُم ولاتی هُم زِوُنِم

بیا تا لُرسُونه دِ دل و جُو

بکی مو باغ و بیشه  چی گلِسو

بیا تا وا تلاش و همت و کار

زمین یانِه بکیم آباد و پربار

وری تا که دس همت وِرآریم

بیا وایگ برار باغی بکاریم

یه حرفی دُ قدیمو یادگاره 

مُواَن که جوهر مردی وه کاره

یه حرفی سی ایمانا افتِخارَه

که بُواَن نُوم نیکش یادگارَه

 پلدختر

شاعر: میرنوروز (شاعر قرن ۱۲ متولد پلدختر لرستان)

روزی از تقدیر این گردنده دولاب

شد بدولابچی گذارم بر لب آب

کهنه پیلی دیدم از ایام پیشی

سال آن با زال گردون کرده خویشی

بانگ رعد از رفعتش آواز زنگی

در ستونش بیستون یک پاره سنگی

در مساحت عرضش از عرض زمین بیش

گشته خط استوا از پهلویش ریش

مانده در جنبش کّوّر بام جهانی

در مقابل همچو دیوار خرابی

با وجود محکمی در عرض و طولش

کرده ویران دور چرخ بلفصولش

پایه اش از دور چرخ زشت آهنگ

واژگونه ریخته سنگش دو فرسنگ

سنگ و گچ از همدگر گردیده بیزار

همچو مهره پشت پیران سست و بیخار

باره بامی که میزد بر فلک دوش

از ثریا تا ثری گشت هماغوش

در حقیقت کردم از سنگش سئوالی

کاین بنا با سال گردون است حالی

صاحب اقبال که بانی این بنا بی

از کیان بی از کجا بی از چه جا بی؟

این همه مال این همه گنج این همه کار

برد در کار و تو گشتی باز بیکار

رنج او ضایع شد و مالش تلف شد

یادگار نام او هم ناخلف شد

شد ز غیرت هر شکافش یک دهانی

در جوابم یافت هر سنگی زبانی

گفت ای غافل ز خود سرسام مدهوش

یک زمان بر حال و احوالم بده گوش

چونکه شاپور از غرور پادشاهی

می نمود از قیصر رم باج خواهی

خود به مرسولی روان شد جانب روم

تا به بند آمد زبخت و طالع شوم

چرمه ای از خام خر اندر تنش کرد

حلقه آهن بدور گردنش کرد

تختش از خاک آفتابش تاج سر شد

پوستین دولتش از چرم خر شد

چونکه او از خسرو اییران بری شد

شهر شوشتر پای تخت قیصری شد

بعد سالی کرد اقبالش رسائی

دخت قیصر دادش از زندان رهائی

در جزای خام خر آن شاه عادل

گفت سارم چل منار و چار صد پل

اول این عالی بنا را کرد بنیاد

تا به او جم سرکشید و گشتم آباد

از سکندر صولتان دارانِژادان

جمع گشتی زیر سقفم با مدادان

تا ز یمن آن دوشاه آسمان جاه

کار من شد ساخته یک سال و شش ماه

چند سالی معبر خلق جهان بیم

شاهراه صیدگاه حروان بیم

بعد از آن در دولت نوشیروانی

پیریم را داد او از نو جوانی

در زمان هرمز و بهرام چوبین

باز من بودم خراج چین و ماچین

بوده ام در عهد خسرو نیز معمور

تاشد از آتش پرستی آتشش کور

سعد وقاص آمد و بر من گذر کرد

خوان و آتشخوانه را زیر و زبر کرد

شد لوای دولت اسلام مرفوع

رایت بخت کیانی گشت مقطوع

بعد چندی صاحب من غزنوی بود

این رواق کهنه را از نو نوی بود

دیده ام هم روزگار سنجری را

دل نوازی و رعیت پروری را

مخبرم از حال بد فرجام چنگیز

تا چه کرد آن ظالم بی باک خونریز

یادم آمد هم از اوصاف هلاکو

کو کجا رفت و کجا بود و کجا کو؟

کر شدی گوشم ز بانگ طبل تیمور

ناله می خیزد ز سقفم همچو سنتور

عاقبت از گردش این دهر خونخوار

شد خرابی در پی طاقم نمودار

پایه بی طاقت شد از حمالی طاق

آیه هذا فراقم خواند آفاق

شد مرورم بر مرورموج  این آب

چون فلاخن سنگ پایم گشت بی تاب

حال هر خاکی به خاک ، آخر همین است

کل شیٍ یرجع الاصل این چنین است

چون کند دوران یمن این بی وفائی

تو چنین حیران و سرگردان چرائی

چون نداری در جواب من جوابی

از جواب من بگیر از خود  حسابی

من ز سنگ و گچ شدم پیوسته با هم

تو ز خاک و خلط و خون گشتی مجسم

گه به زلف و خال ، بندی دل چو مستان

می پرستی صورتی چون بت پرستان

گه خیال زن کنی گه فکر فرزند

گه تجارت می کنی گه این چند و آن چند

گه کنی یک بنده ای را بندگی سخت

تا دو دینارت دهد یک روز و یک وقت

گر سلیمان و تهمتن گردی از زور

عاقبت در گور خواهد خوردنت مور

چون درآید از درت پیک اجل تند

دست و پا مفلوج گردد دیده ها کند

این همه فکر محالت گشته باطل

مال تو گر گنج قارون شد چه حاصل

گر خدا خواهد از این راه پر از چاه

بیژن طبعم رساند در صف شاه

بشکنم این لشکر حرص و هوی را

تا ببوسم خاک پاک کربلا را

میر نوروز ار تورا  عقلی دِ سر هِه

جایدرجای تونی جای دگرهِه

نگاهی به آبشار و روستای بیشه لرستان

(تقدیم به محمد میرزاوندی که هام دِ هولش، به امید آنکه همانگونه که اولین جرقه صدایش در آبشار بیشه شروع شد به یاری خدا حضور مجددش در عرصه هنر لرستان نیز با یاد این آبشار تکرارو تسریع گردد  )

       همانگونه که در فیلم ویدئوئی زیر نیز مشاهده می کنید آبشار بيشه  با ارتفاع نزدیک به 50 متر و عرض 20 متری يكي از زيباترين آبشارهاي ایران است كه در نزدیکی ايستگاه راه آهن بيشه در فاصله 30 دقیقه ای و 35 کیلومتری شهرستان دورود و در مسیر راه آهن تهران به جنوب واقع شده است. آب گوارا و فراوان این آبشار پس از سرازیر شدن از  کوه در رودخانه سزار ( دز) آرام می گیرد . برای رسیدن به این آبشار دو مسیر ماشین رو و قطار وجود دارد که هر دو از روستای 1200 نفری بیشه می گذرند.

      مسیر قطار در خط آهن جنوب ار ایستگاه شهر دورود(یا به روایتی بین النهرین یا بحرین ) آغاز و پس از حدود 35 کیلومتر به ایستگاه بیشه می رسد که تا آبشار چندین صد متری فاصله دارد.

      مسیر ماشین رو نیز از شهر دورود به سوی سپید دشت از طریق روستای لنج آباد به روستای بیشه و یا شول آباد به روستای بیشه  کشیده شده است .

      روستای بیشه که از شمال به کوه ازگنه و از غرب به کوه چهک محدود مي‏شود. در کوهستاني درون دره استقرار يافته است و ارتفاع آن از سطح دريا در حدود 1200 متر است. آب و هواي آن ، تحت تأثير اقليم معتدل و خشک، در فصول بهار و تابستان مطبوع و دلپذير و در فصل زمستان سرد و خشک است. روستاي بيشه، از ييلاقات عشاير بوده است که در قرن اخير به روستا تبديل شده است. مردم روستا به گویش لري بختياري سخن مي‏گويند.

       درآمد بيشتر مردم بیشه ، از فعاليتهاي زراعي (به طور محدود)، دامداري، باغداري، پرورش ماهي و پرورش زنبور عسل تأمين مي‏شود. رودخانة سزار (که درمسیر خود به دز تبدیل می شود) از شرق روستای بیشه عبور مي‏کند. حواشي اين رودخانه از گلها و گياهان خودرو و درختان بلند قامت پوشيده شده است و در فصول بهار و تابستان فضاي مناسبي براي گذران اوقات فراغت گردشگران است. آبشار بيشه يکي از بهترين فضاهاي تفريحي روستا محسوب مي‏شود. سراب حرب نیز در 5 کيلومتري این روستا قرار دارد و اطراف آن را درختان بلند و گلها و گياهان پوشيده است. جنگلهاي اطراف روستا با انواع درختان بلند قامت و کهنسال انجير، گردو، بادام کوهي و زالزالک چشم‏انداز بسيار زیبائی  دارد. این روستا دارای یک بازارچة محلي شامل انواع توليدات روستائی  از قبيل صنايع دستي، لبنيات و محصولات باغي است. در نزديکي روستاي بيشه همواره  سياه چادرهاي عشايري زيادي نیز اردو زده اند .

    نگاهی به فیلم ویدئوئی زیر از آبشار بیشه و مسیر راه آهن  آن گوشه ای از تابلوی زیبای نقاش طبیعت در لرستان را برای دوستداران هنر و طبیعت  ایران و لرستان  به نمایش گذاشته است.