لُرِسّو(لرستان)
فرهنگ،هنر،شعر ،داستان، تاريخ ، فیلم ، ویدئو کلیپ و موسیقی لری  


به نام لُر

به نام او خدا که لُر آفری

زینه،پیا،دور وکُرآفری

به پیایلس داده دبیت وچوقا

به زنگلس شولار قری ومینا

کرده به دنیا لُروادیاری

داده بسون غیرت بختیاری

عشق علی وآلس دابه لُر

زعشق خوس کرده دلاسون پر

افتو داده به لُر و گگونس

مه ن نها به منجقابهونس

واژه لُر جور بهشت آفری

اگوی به غیر لُر به دنیا نبی

چنوبسون داده زناز ونعمت

اگوی به غیر لُر نداره غیمت

لُرهمه جا عزیز مردم آوی

واهمه ایل وطافه هاقم آوی

تمام دنیا زگگونم پر

ایر منم که نصف دنیا لُر

هخامنش زایل لر ورستا

پخش وپلا وابی به من دنیا

مو تاته زا کوروش واردشیرم

موتخت جمشیدم وبرد شیرم

زاینده رود و دز و کارون منم

زنسل سلمون مسلمون منم

مو بختیاریم زنسل افتو

صاف دلم پاک دلم جور او

هرچه که خواستیم خدا بمون دا

خداگپی خس به لُرنشون دا

گپی وغیرت و وفا و دین دا

درخت کینو و او و زمین دا

خدا دلی داده به لُر جور او

داره نظربه ایلمون روز وشو

تنگ منار لر گگه آسمونه

ایل مو سیبه قدرخوس ندونه

تنگ منار ز درد مو چه دونی

ز درد مو که وندم ز زونی

ایل گپم رهده به کوری ای داد

گگون مو ایلم دادن به باد

رهده ز ویر ایل مو گوگری

رهده به کوری گپی وگفتری


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 27-لرهای بختیاری
لُرِسّو


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

شعر لُرسّو با صدای استاد حمید ایزد پناه را از اینجا دانلود کنید


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
لُرِسّو


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو
لُرِسّو


شب شکن

 

كاش از پنجره خاطره ها مي ديدي

گذر عمر و جهان گذرا مي ديدي

چه كنم !سیل سرشكم ره ديدار ببست

كاش اين سیل پر از چون و چرا مي ديدي

کاش در آینه چشم نگه گم نشدی

تا سراپای دلم پر ز وفا می دیدی

تا تو رفتي دل من سايه به دنبال تو شد

كاش اين سايه ی از خويش جدا مي ديدي

دل به پاي تو و چشمم به رهت مانده بيا

كاش بيداري شب سوز مرا مي ديدي

گر چه بيداد شب بوم بلا ديدي كاش

شب شكن مرغ سحر خوان هما مي ديدي

كاش در پرده مهتابی پر نقش و خيال

نغمه خوانان شب شور و نوا مي ديدي

عطر ياد تو بر اين كلبه بقا مي بخشد

كاش اين بزم غريبانه ما مي ديدي

عشق كو گوهر نام وطنم بر دل كند

كاش بر خاك درش نام (صفا) مي ديدي


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
لُرِسّو
لُرِسّو


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

«سایه دل»

  شعر قدیمی(سروده سال ۱۳۴۰) اما همیشه تازه  و ماندگار سایه دل با صدای دلنشین شاعر استاد حمید ایزدپناه را از اینجا بشنوید

برای بزرگنمایی تصاویر روی آنها کلیک کنید

دل اَر دل فقیر مِنه و چَش چَش تُونه

دونِم زتیرِ سِیل تو، جُو بیر نِمی کِنه

چَش اَر چَش خمار تُنه و دل دل مِنه

هر جا چَشِت روه دل مِه وا چَشِ تُونه

چَش مَس،خمار چَشِ تو نِیل دل مِه مَس بَکَه

دیوونه اَر که مَس بَکَه پروا نِمی کِنه

دوس دوسَه، دُشمه دُشمِنه ،اما تو کومشونی
خَنَه ات اَر ز دوسیه ، سِیل سِیل دُشمِنه

خوآوم تونی خیال تونی عشق مِه تونی

دنیا خُوه اَر تو بوئی اما بی تو نه

چی آهو رَم نَکو، که نَکَه رَم دِ مِه دلم

سایه که ها دِ پشت سرت، وُ دل مِنه

گیرم «صفا» که چُول تونِه تِه خدا بَکَه

اَر مِه تونه دیمَه که خدا هم والا تونه

 


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
برچسب‌ها: ایزدپناه
لُرِسّو

وی وِ حالِ ئی دلِ حسرت نِصیوِم

دِ مینِ شهرِ خوم بی تو غریوِم

****

غصه هم بی مونِسِم غم بی وِ یارِم

رنگِ پاییزی گِرِت بی تو بِهارِم

****

دوسِکَم تَش دِم نیا وا زردَ خَنه

دُشمِنونِم کُشتِنِم وا تیرِ طعنَه

****

دوسِ دیرینِم بیا مُردِم دِ داغِت

نُونِم هیسی کُجا بیام وِ سراغِت

****

رَتی و دِیَ نِمیای رو وِ سِلامَت

دل خوشِم که بِینِمِت روزِ قیامَت

****

سُرمه چَشِم خاکِ زیرِ پاتَ ای دوس

سیکِ قلبِم تا قیامت جاتَ ای دوس

****

سیلِ پُر نازِت دلِ بُرده وِ تاراج

دِ تُرِت دُنیانِ کُل باختِم چی لیلاج

****

ای غمی ژُژ نَزِنی پایار نَمونی

تیرِ غِیوی بَکُشَت دُ نوجِوُونی


ژُژ (زُج)نَزِنی = رشد نکنی ، بزرگ نشی

تُرِ = دنبال ، رد 

سیکِ  = کُنج ، گوشه


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 30 - مشاهیر و معاریف لرستان
لُرِسّو


شعرلری سایه عمر با صدای زیبای استاد حمید ایزدپناه را از اینجا بشنوید

سایه عمر

شاعر : حمید ایزدپناه


بیا گُلِم که دِ دامونِ روزگاربَمونی

تو سی مه عطر امیدی

تو سی مه گرمی جونی

تو سی مه شوری و مهری

 تو سی مه عشقی و شعری

تو سی مه سایه عمری

همیشَه وِرد زِوونی

چی آهو هه وه طرازی

چی شُعله سرکَش و نازی

وِ شرم وختی میشینی، چی بیدِ مجنونی

مه پر هوس تر دِ ئی آسمونِ عشقِ تو نِئیمَه

گِری چی اُر باهاری، گِری هَنی زِمِسّونی

بیا که بزم دِلِم بی چراغ عشق تو کورَه

نسیم با که بیایی غُوار غَم بَنِشونی

خدا وِ تو هَمَ چی ده ، وِ مه هناسه سردی

«صفا» هوای تو داره اگر چه بار گرونَ


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
برچسب‌ها: ایزدپناه
لُرِسّو

غزل بروجردی

مَ دیَه خَستَه اَ ئی دورِ زِمونِم شی کُنِم؟

خیلی حَرفا دارِم  و بَسته یه دونِم شی کُنِم؟

تو مویی تا مَنِ مِوُنی چِشاتِ بَلی وِ هم

منی که دیَنِ تو بستَه وِ جونِم شی کُنِم؟

مَ مُگُفتِم که تو وُر مَری اَ ئی بارِ غَمام

ولی عشقِ تو شیَه بارِ گِرونِم شی کُنِم؟

مینِ هر جمعی مِنی شِم مِثِ بُلبُل  مِمونِم

ولی هر جا که تو بای لال مِشه زونِم شی کُنِم؟

اَیَر ئی دوری تو ُطیل بَکَشَ تا اوسِ که

اجل اَ را بَرَسَ نییَ اَمونِم شی کُنِم؟

مرغِ تازَه پَرِ عشقِ تونِم ئی گُل ، وِ خُدا

تونی پُر تا پُر پَهنا آسِمونِم شی کُنِم؟

اَ سرِ قبرِ «عزیز» وختی که پا بَلی بَری

مَ بَخام هِنات کُنِم اما نتونِم شی کُنِم؟


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

 

هوزِ عاشق

(جماعت عاشق)

کسی دِل خوش وِ ئی دُنیا نِمی کِرد

(کسی دلخوش به این دنیا نمی کرد)

اگر وا هوزِ عاشق تا نِمی کِرد

(اگر با عاشق جماعت تا نمی کرد)

اگر دیری نِوی عشقی نِمی مَن

(اگر دوری نبود عشقی نمی ماند)

کَسی نِه عاشقی رسوا نِمی کِرد

(کسی را عاشقی رسوا نمی کرد)

اگر شیرین وِ خسرو دل نِمی وَست

(اگر شیرین به خسرو دل نمی بست)

چِنو فرهادِنِ شیدا نِمی کِرد

(فرهاد را آنچنان شیدا نمی کرد)

اگر مجنون مِوِی هُمراز لیلی

(اگر مجنون می شد همراز لیلی )

خوشِه آوارَه هر صحرا نِمی کِرد

(خودش را آواره صحرا نمی کرد)

اگر چوپونی وا نِی عاشقونَش

(اگر چوپانی با نی عاشقانه اش)

تیلَه رَه عِشقِ نِه پیا نِمی کِرد؟

(آیا باریکه راه عشق را پیدا نمی کرد؟)

کسی وِ تار وُ پو دِل دُمِ سختی

(کسی با تار و پود دلش دام سختی را)

سرِ رَه نازنینی وا نِمی کِرد؟

(سر راه نازنینی باز نمی کرد؟)

مِوی ظُلماتی ئی دُنیا سراسر

(سراسر این دنیا ظلماتی می شد )

اگر عاشق تَشی وِ پا نِمی کِرد

(اگر عاشق آتشی بپا نمی کرد)

گِمو میکِم که ئی چترِ کیاو هَم

(بگمانم که این آسمان آبی هم)

دِ داغِ عشق یه گر سا نِمی کِرد

(از داغ عشق یک لحظه بارانش بند نمی آمد)

 


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

سی چی باور نِمیکی

شاعر :حشمت اله خالقی


عشق تو کِردَه اسیرِم، سی چی باوَر نِمیکی

دِ غمت دارم می میرِم، سی چی باور نِمیکی

یه دَفَه خُوتِه نِشو مَی بعدِشَم قایِم مویی

هِه چِنی کِردی یَه پیرِم، سی چی باور نِمیکی

دلِ زخمِم کی تُونَه بارِ غمِتِه بَکشَه

ناتَوونی زِمی گیرم، سی چی باور نِمیکی

وقتی کِه دلم نسیمِ گیس تونِه شونَه میکه

زِنه ئی میرَه دِ ویرم ، سی چی باور نِمیکی

اسمِتِه دِلِم نوشتَه بیخودی خطِش نَزَه

دِ هَمَه غیرِ تو دیرِم، سی چی باور نِمیکی


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

مناظره لُری پیر ولی با اِسبی کو (۱)

برگرفته از کتاب منظومه لُری پیر لُرستان

کاری از حوزه هنری استان لرستان، مرکز تهیه کتاب در تهران - خیابان سمیه - بعد از بهار -پلاک ۶۲ - طبقه ۶ - واحد ۱- انتشارات آل احمد(ع)

نویسنده : سید حمید جهانبخت

       هدف از تدوین اثر حاضر مانوس کردن بومیان با فرهنگ ، هویت و زبان لُری است تا در برابر هجمه ای که به بهانه جهانی شدن روزافزون گردیده ، بهتر مقاومت کنند و از ارزش ها مراقبت نمایند و بدینوسیله امکان اگاهی را از خود و دیگران نگیرند ...

سید حمید جهان بخت

پیر ولی:

عمر تو طولانیه ، ای پیر هشیار

دِ قومونت بَفَرما و چرخ دوّار

اسبی کو:

برارونم کَوَر و گَری و تافَن

چنو دیر گِرتِنَه ، هی مری قافن

قومون مِه قالی کو ، الون و البرز

همه لادِرار مِه ، هر چن که بی گرز

مخمل کو دو روز سوزَه ، باقیش سیاپوش

نکرده هنی هنی ، داغِش فراموش

دوپَهلی ، چی ایما داشت ، ئی هشتاپَهلی

ایقه زَن دِ مین گُردَش ، بی هشتاپَهلی

یتیمی گر اَرجِنَن کِردَه چنی خوار

بی کسی بی کَسِنه لِرنیَه شوگار



موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

  حکایت منظوم لُری نسران و گُل

(قسمت ششم)

شاعر :عزیز نادری


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

تصنیف فکاهی لُری

       سروده فکاهی لُری زیر اثر زنده یاد شادروان مهدی کاظمی طولابی است که به نقل از  کتاب خرم آباد شناسی استاد سید فرید قاسمی آورده شده است . این شعر  درباره دختری است که از پسری شیاد گول خورده و مادرش او را از عشق بی ثبات و افسار گسیخته منع می کند و به نصیحتش می پردازد:

هی گُتِم دختر نرو وِ ئی رَه      خَنزارِیت اُفتا هینکَت کِلِی زه

رنگِ چِی گِنِل لَویا باردَاِرت         اَسِریا چَشِت لَشِ بِیعارِت

فِیت فَتِ بَچُو هر شُو سِیم نِما   دس آخِر دِی شهر کِردِیمُ و رِسوا

هر شُو جمعه رَتِی وِ آقا         دُوچِه و ِبُلوَار دُوچه وِ شُهوا


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

حکایت منظوم لُری نسران و گُل

 (قسمت پنجم) 

دَم دَمِ صو حمومچی تا هِنا کرد

نسرانِ دِ دامون خآو جِگا کرد

انِاشتایی حَردِن وُ رَتِن وِ در

هر دوتاشو وِ شونِ بادِ سحر


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

شرح‏ ‏ غزل ملمع(لهجه لُری) حافظ

پرویز مهاجر شجاعی

در دیوان حافظ ،غزل ملمعی وجود دارد که شامل لهجه‏ی لری‏ ست

    که همچومُت بِبِوتِن دِل وایِ رَه‏ غریق العشق فی بحر الودادِ

       هم‏چومت: مانند من تو را؛ ببوتن که در حقیقت به موتن: به بورن یا ببورن؛ دل هم‏ که همان دل، ولی واژه‏ی وای‏ره را سودی معنی کرده به «یکبارگی».

        نمی‏دانم مترجم زبان لری سودی چه شخصی بوده و یکبارگی را از کجا آورده است‏ که این‏گونه معنی کردن بر روی معنی مصراع دوم هم تأثیر می‏گذارد و جالب این است‏ که سایر عزیزان هم بدون استثناء تا آن‏جا که من دیده‏ام به سودی تأسّی کرده‏اند و امّا معنی واژه‏های وای‏ره:      


موضوعات مرتبط: 1- لغات و اصطلاحات لری، 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

شعرها و ترانه های لری ممسنی

(بخش چهارم وآخر)

 

ای خُدا تُو وَم بِده سه چیز حلالی

(ای خدا تو بهم بده سه چیز حلالی )

رعیتی؛ عمارتی؛ یِه تیِه کالی

(رعیتی، عمارتی و محبوب چشم قشنگی)

اشنُفتُم تو ناخَشی شالا خَشِت بُو

(شنیده‌ام که ناخوشی انشاءالله خوب بشی)

هر دُو دَسُم مُتَکا زیر سرِت بُو

(هر دو دستم بالش زیر سرت شه)


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 27-لرهای بختیاری
ادامه مطلب
لُرِسّو
 

مقام ، اشعار ، نت ،متن ترانه و داستان قدم خیر

        این ترانه ، هم روح حماسی و هم مضمونی عاشقانه دارد . حماسی است به این دلیل که از سلحشوری و رشادت های زنی شجاع در لرستان سخن می گوید . عاشقانه است بدان جهت که از طنازی ، زلف و قد و بالای او حکایت می کند . بسیاری در فراق عشق و در آرزوی داشتن چنین زنی رشید و دلیر چون قدم خیر ، این ترانه را می خوانند . شادروان ساکی در مورد قدم خیر چنین می گوید:


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 18- تاریخ لرستان، 19- موسیقی لرستان، 29- نت کمانچه و ترانه های لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

حکایت منظوم لری نسران و گُل

بخش چهارم 


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

 فهلويات چیست و فهلویات لری کدامند؟

بخش دوم

فهلویات لری

نویسنده : ادیب طوسی

نشریّهء دانشکده ادبّیات تبریز-دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز » شماره ۴۴

شمارهء اول سال دهم‏ تبریز-بهار سال ۱۳۳۷

          قدیمی ترین فهلویات که از زبان لری برای ما باقی مانده  منسوب به بابا طاهر عریان است ولی آنچه قابل تردید نیست اینکه اولا تمام این فهلویات از بابا طاهر نیست و ثانیا بمروز زمان و بعلت جهل نساخ عموما صورت اصلی خود را از دست داده اند و آنچه امروزه فهلویات لری می نامیم از حیث زبان بپارسی دری نزدیکتر است تا بزبان لری معذلک با توجه بمشخصات زبان لری ممکن است قسمتی از این فهلویات را که صورت کهنه تری از آنها در دست است تا حدی اصلاح نمود و باین منظور در این مقاله بذکر و اصلاح فهلویات لری از مآخذ زیر می پردازم :    


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

فهلويات چیست و فهلویات لری کدامند؟

نوشته :احمد تفضلي 

 فهلویات

  • فهلويات (مفرد آن: فهلويه، معرّب صورت فارسي پهلوي به معناي اوليه آن يعني «پارتي»)، نامي كه به ويژه بر دو بيتي‏ها و توسّعاً بر اشعاري اطلاق شده كه به طور كلي به گويشهاي كهن نواحي پهله/فهله سروده شده‏اند. به روايت ابن مقفّع (در الفهرست، چاپ تجدد، ص 15؛ The Fihrist, tr. Dodge, Vol. I, p. 24)، فهله پنج ناحيه اصفهان، ري، همدان، ماه نهاوند و آذربايجان، يعني سرزمين ماد را دربرمي‌گرفت (قس خوارزمي، ص 117، كه اين كلمه را به صورت بَهلَه ضبط كرده است). ابن خرداذبه (ص 57) پهله يا فهله را شامل ري، اصفهان، همدان، دينور، نهاوند، مهرجان‌كَذَك، ماسَبَذان و قزوين دانسته است. كاربردفهله (فارسي ميانه: pahlav) براي سرزمين ماد به اواخر دوران اشكاني مي‏رسد (cf. Henning, p. 95). نمونه‏هايي از فهلويات كه در متون فارسي آمده بيشتر به مناطق ياد شده منسوب است.

موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

 


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

باغ پائیز

شاعر: ایرج رحمانپور


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 25- ایرج رحمانپور
ادامه مطلب
لُرِسّو
 

گلایه امام حسین (ع) به اهل کوفه

شاعر: داراب رئیسی بختیاری

هَیجار(فریاد)

  • به اهل کوفه او فِشاند هَیجار                           که نی بینم به دشت کربلا یار
  • که اَی مردم  نوشتین و اُوَیدُم                          به دشت غم بُهون و مالِ زَیدُم
  • اُوَی هیجده هزار از نامه هاتون                        کُجِه رَه عهد و پیمون وفاتون
  • پیابُو هین اَیَر نیدین مسلمون                           پیا اینِه سرِ پیمون خُس جون
  • مَیَر رَهدِ ز ویر عهد وفاتون                              حَرُم اَبو به ایسا شیرداتون
  • نوشتین زیر بار زور تا کی                              به حکم کافر دل کور تا کی
  • نوشتین مردم کوفه به میدون                     به خُکمِت ایدِهِن مال و کُر و جون
  • گُدین دینِ مسلمونی نَمَندِه                              کُرِ شیطون به کوفه سایه وَندِه
  • نوشتین وا هزارون عهد و پیمون                      زتو وَیدِن ، زِایما دادن جون
  • گُدین ایخوا بُوُره رشِتِن دین                             یزید ایخوا نَبوُهِه دین و آئین
  • نوشتین بُم یزید چی گرگ هاره                      به زون مار و سیلا ای دِراره
  • به فتنه بَو با واسُ هر چه داره                                بَرِه بالِ اَوُ تِشنه اِیارِه
  • نوِشیتِن بُم به جنگ دِشمنِ و دین                همه و اسب و زین دگرز و کُردین
  • سه وارگَه ره ایاهیم و اُنهاتون                    اِنیم مِن هر دوتیمون جایِ پاتون
  • نوشتین بُم یزید ایمون نداره                           به بزمِس منکرات بی شماره
  • به دَو رونس مسلمون خوار و زاره                   خُوِیّ و گَوگَری بی اعتباره
  • نوشتین وُر سر تخت سلیمون                       نشسته دیو لیش و ایدِه فرمون
  • نوشتین باغ دین پر خار آبید                            نگهبونس هَفین و مار آبید
  • نوشتین وارثِ کَوگِ بهاری                            یَهَو آبید کَلایِ مُرده خواری
  • نوشتین و نوشتین و نوشتین                        نهال ننگ و بَدعهدی نِه کِشتین
  • کُر مرجانه تا اُوَی به کوفه                           لوای حکم ناحق زَی به کوفه
  • هَمَی تُون عهد و پیمون اِشکِنادین                    فُرودین دین و نرخ بد نُهادین
  • به تیگِ کوفه تا روز قیامت                         نُهادین داغ ننگ و داغ نفرت
  • بریدین دل به نادونی زَافتَو                           جَم آبیدین به دَورِ کِرمِ شَوتَو
  • فروردین دین و ایمون خَتونَ                         فروردین جوهر جون خُتونَ

موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 13- نوحه و عزاداری لری، 27-لرهای بختیاری
ادامه مطلب
لُرِسّو

حکایت منظوم لری نسران و گُل (۱)

شاعر : عزیز نادری

     حکایت نسران و گل از جمله منحصر بفرد ترین داستان ها و افسانه های زیبا و منظوم لری است که جناب آقای عزیز نادری همانگونه که خود نیز در پایان منظومه ۳۰۷ بیتی اشان در کتاب «تش دل » یادآور شده اند برای هموطنان لر زبانشان شبها بیدارنشسته و نوشته اند تا بلکه در ادبیات این  سرزمین به یادگار بماند و الحق و الانصاف که خواهد ماند.

عزیز زو بسته نشسه بیار      نوشتش تا بمونه یادگار

    حکایت پندآموز دربدری هفت ساله پسران زیبای  پادشاهی که در خلاء از دست دادن مادرشان با توطئه و  دسیسه نامادری جوانشان پادشاه را وادار به خلع ولیعهدی و اخراج و آواره نمودن فرزندان خود می کند .طمع نسران به کسب مقام و گرفتار شدنش بدست دیو و بالاخره داستان گرفتاری و جدائی دوبرادر در مواجهه با حوادث تلخ و شیرین و مردم خوب و بد  روزگار خمیرمایه عبرت آمیز حکایت منظوم لری پیش روست .جدائی انداختن هدفمند بین پدر و فرزندان ، خلع ولیعهدی ، طمع پست و مال دنیا، صبر و توکل به ایزد منان و بالاخره رسیدن حق به حق دار در جای جای اشعار منظومه آقای نادری از زبان نامادری ، دیو ، دروازه دار قلعه ، باغبان و حمام دار ناجی نسران خواندنی و بیاد ماندنی است.    


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 15- امثال و حکم لری
ادامه مطلب
لُرِسّو

مُخوامِت

(نغمه های ملایری)

شاعر :فریدون محمودی

فرستنده انیس جعفرزاده

بل تا بت بوم که مه قد یه دنیامُخوامت
bal ta bet bevem ke me ghade ye donya  mokhamet
بَد دار و دِشمن و اُ همه حرفا مُخوامت
bade dar o deshmon o- o hama harfa mokhamet
بَد اُ حرفای سرد و  همه راسا پسا
bade o hrafaye sardo rasa pasa
با دل دو روآی امروز و فردا مخوامت
ba dele  doroyaye emrozo farda mokhamet
مِه هنی عین اوَختا تونه سیلت مُکُنم
me hani eyne o vakhta tone seylet  mokonem
قد هر چی تو بوی به جون مولا مُخوامت
ghade har chi to bevi be june meula mokhamet
بری دیدن تو چش متلونم شو و روز
bereye didane to chesh metelonem sheu o roz
بیشتر اَ بیشه و باغ و در و صرا مُخوامت
bishtar  a bishe o bagh o dare sara mokhamet
ای دلم خنک میشه وختی که اسمت میگم
ei delem khonek misha vakhti ke esmete migem
نه فقط خیال کنی ا مشو و فردا مخوامت
na faghat khial koni emsheu o farda mokhamet
هر چی گفتی همه قست,آخه تو بچه بیدی
har chi gofti hamah gheset akheh to bachah bidi
 هنیم بچه ای و عین اوختا مُخوامت
haniyam bacheyi o eine o vakhta mokhamet
روی ای قاب دلم نقش چشات مکشم
roye ei ghabedelem naghshe cheshate mekashem
تیر ور بلات میشم,با همه حرفا مُخوامت
tire vare belat mishem,ba hama harfa mokhamet


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

شاعر : عزیز نادری

مِه  که مال تُونِم ، نونِم تو هَم مال ِ مِنی یا نه ؟

من که مال توام نمی دونم تو هم مال منی یا نه؟


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
ادامه مطلب
لُرِسّو


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

 


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

دوبیتی های لری عزیز نادری 

ری تصویر کِلِک بَکید


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

 

شعر طنز خر مش غلام با صدای

  

 شاعر احمد حجتی

را از اینجا دانلود کنید

یِه رو خرِ مَش غلام رَم کِرد

(یک روز خر مش غلام رم کرد)

پالونِ اناخدَه بارِ کم کِرد

(پالون انداخته و بارُ کم کرد)

اوسار اَ گردنش سَوا کرد

(افسار از گردنش جدا کرد)

بَن اَ سر و دسِ و پاش وا کرد

(بند از سر و دست و پاش وا کرد)

میخ طولَنِ کَن وَ شد فراری

(میخ طویله را کند و شد فراری)

بی یوغ و مهار و بار گاری

(بی یوغ و مهار و بار و گاری)

جُفدَه مِزد و سِری مِجُمُن

(جفتک می زد و سری می جُنبُند)

اُنچی سر راش بی مِرمُون

(هرچی سر راهش بود کنار می زد)

هرچی غلام وَرِ وَر کرد

(هر چه غلام داد و فریادکرد)

خر خَنِس و رَفد و عَرعَرکرد

(خر خندید و رفت و عرعر کرد)

فارغ اَ گوال و هور و شَرا

(فارغ ازخورجین و پیشانی بند و یراقش)

خر مُوُفت و مِرفَد رو وِ صحرا

(خر می گفت و می رفت رو به صحرا)

بُرِسَ کمرِم دِ زیر بارِت

(برید کمرم در زیر بارت)

خِمِّس کَپلم دِ زیر لارِت

(خم شد کپلم  در زیر جثه ات)

کم والَه کن و بیا بیا کُو

(کم ناله و عجز و بیا بیا کن)

زخم سرِ شونِمِ نیا کو

(زخم سر شانه ام را نگاه کن)

یه اشکَم سیر جو نَخوردِم

(یک شکم سیر جو نخوردم)

یه سلطِ زُلالِ اَو نخوردِم

(یک سطل زلال آب نخوردم)

داغ ستَمِت دِ پُشدِ گُردَم

(نشانه ستم تو بر پشت شانه ام)

صُو تا وه ایواره بار بُردَم

(صبح تا به غروب بار برده ام)

سکُ مینِ دسِت مدام جاشَ

(سیخونک توی دستت مدام جاشه)

رُونم همه جاش آش و لاشه

(رانم همه جاش آش و لاشه)

چَن سالَ که نِی ده نال سُمِّم

(چندین ساله که پاهام سم ندیده)

شونِه نه زه ئی وِ یالُ و دُمِم

(شونه ای نزدی به یال و دمم)

یِه پخشَه پَروِ وِرَم نَسونی

(یک مگس کش برام نخریدی)

یِه خر مَیَزیَ اِزِم نَرونی

(یک خرمگسی ازم  نروندی)

نه کهُ جه  نه رونکی نه پالو

(نه زیور نه رو رانی و نه پالونی)

باید مِشوئی دِ گله گالو

(باید می شدی تُو گله گاوها)

دایم دَس و پام غرق لاسَه

(مدام دست و پایم توی فضله است)

بارِم مِثِ هیکلت قِناسَه

(بارم مثل هیکلت قناسه)

نِیدَم اَ تو هِوچ مهروُونی

(ندیدم از تو هیچ مهربونی)

منشور شی یی دِ بَد زوونی

(مشهور شده ای به بد زبونی)

دِشنام وُ جَفنگ وردِ زوُونت

(دشنام و جفنگ ورد زبانت)

نافات نَوات و نلق دُونت

(نفرین ها نقل و نبات دهانت)

کی گُفده مَ خر بَشِم تو آیِم

(کی گفته من خر باشم تو آدم)

مَ کَه بَخورِم تو مغزِ بایِم

(من کاه بخورم تو مغز بادام)

کی طَولنِ اَولش بِنا کرد

(کی طویله را اولش بنا کرد)

طاقش کِه زِنِس مَنِ هِنا کرد

(طاقش را که زد منو صدا کرد)

کی روزِ منِ چینی سیا کرد

(کی روز منو چنین سیاه کرد)

ئی نخشَنِ کی وِرَم پیا کرد

(این نقشه رو کی برام پیاده کرد)

نُفری مُکُنِم اَیَر بَمونی

(نفرین می کنم اگر بمونی)

مجبور بشی اوتول بَرونی

(مجبور بشی ماشین برونی)

دایم موتورش لَقَر بَشونه

(دائم موتورش لقد بندازه )

آهِ مِننِ ازِت بَسونه

(آه من رو ازت بگیره)

نُفرینِ خرِ غلام گُل کرد

(نفرین خر غلام اثر کرد)

بیچاره غلامِ دَس وِ رُل کِرد

(بیچاره غلام را دست به رُل کرد)

دیرو سرِ پیچ نا بلدکُش

(دیروز  سر پیچ نابلدکُش)

بی ئی که یکی هَنا کُنه هُش

(بدون اینکه کسی داد بزنه هُش)

هی غَلطِس و رفد رو وِ درّه

(هی غلطید و رفت رو به درّه)

ماشین و غلام هُشگِ خَرّه

(ماشین و غلام سرتاپا خرّه)

آخر مَتَلِ خرِ فِراری

(آخر متل خر فراری)

واردِ صَحَوِش کَشِس وِ خواری

(همراه صاحبش افتاد به خواری)

امروز که تیشگ سر وِ کو زَد

(امروز که بزغاله سر به کوه زد)

اَفدَو لُو بونِ رو وِ رو زَد

(آفتاب به لب بام روبرو زد)

یِه لا لَشِ مش غلامِ بُردن

(از یکسو جسد مش غلام رو بردند)

یِه لا خرِ گرگ و دال خوردن

(از یکسو خر را گرگ و لاشخور خوردند)

 


موضوعات مرتبط: 8- سرگرمي و طنز لری، 10- شعرهای لری
لُرِسّو

شَکَتِم محضِ خدا یی چِکه آوِم نمی دی

شاعر: رضا حساس

شَکَتِم محضِ خدا یی چِکه آوِم نمی دی

وا ئی بازی گوشیات مهلتِ خآوم نمی دی

یه دِیَه چه فیلمیَه باز سرمو دِر می یاری

لامَسّب دینِت دِرآ تا کی جوآوِم نمی دی

تا کی یی مشت مِنه پیش همه وا مِکُنی

کی می شه به ینم دِیه ایجو عذاوم نمی دی

قَمصره باخ سَرآوه دل بد مَسُّوِ تو

تو مثِ او روزا یه شیشه گُلآوِئم نمی دی

حال که رَتی یو پا هشتی رو خوبی کسگم

تو بری کوره ی دِلم فحش و خراوم نمی دی

شو شده تمام روزام دیَه وختَه بمیرم

دس نمی گیری نجات دِ منجلآوم نمی دی؟

 


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

دوازدهمین نمآهنگ لری

کَس چی مه نونه خدا کی میزِنه

(درویش با صدای داریوش نظری)


سایقه شوئی دِ حونه زَم وِ در

رِکُ رَکِم بی دِ پا تا فرخِ سر

لیوئی دیم پا تشی کور و کِلیز

هی می گُت تش بُو بلیز تش بُو بلیز

بُو بلیز حاوات بیام تا تی خدا

حا بُحونِم مورِئی وانی خدا

جاشِ دونِم ها کجا نی میزِنه

کَس چی مه نونه خدا کی میزِنه

نِصمه شُو وختی که مِه سردِم مُوه

وَختِ جَرّ و تاوِّ قی دردِم مُوه

وختی مِه سرتا وه پام دی میزنه

آسِمو سیم ساز چپی میزنه

وختی تا صو یی مِجُو بارو میا

وِ مینه تَژگا نُوَه دارو میا

وختی ژاری شُونه بی شُم سر میکه

دردِ دل وا ساقی کوثر میکه

وختی درویشی میمیره بی صدا

پُرسِ پوئه ش گرمِ گرمَ تی خدا

هر که گوش بیره خدا نی میزنه

دِل زِوین رِنگِ وی وی میزنه

هی میوَن وِشونِ رونِ نی خدا

هی می گُت مَر هی خدا مَر هی خدا

مَر خدا ئی شُونِه زیتِر کِل بَکه

زِل وِرَز اَفتاو دِرا مِل مِل بَکه

شُو دِرازَ ای تش کور و کِلیز

بُو بلیز و بو بلیز و بو بلیز

یِه دَفَ سیلی دِ سرتا پامِ کِرد

تُن وِریسا دَس تَمَنا وامِ کِرد

گُت فِدای قد و بالات بام مِری

دیر جونِت تو دِمِه لیوَه تِری

مَر چی مِه آوارِ و بی مَسکِنی

نَنگِ دوس و خَنِه زارِ دُشمِنی

رُو مِنِ ول کو و حال زارِ خُوم

تا دِرارِم سر دِ کار و بارِ خوم

وِش گُتِم ای عاشق پاکِ خدا

باثِباتی رونَقِ خاکِ خدا

تو دِ ظاهر لیوِئی جونِ دلِم

مِنِ بیچاره دِ ظاهِر عاقِلِم

---------------------------------

سایقه:شبی برفی که  هوای بسیار سردی دارد و آسمان صاف و برف هم نشسته است.

رِکُ : تکان و لرزش بدن به علت سرما یا ترس

بلیز: شعله ور

کور و کِلیز : مقابل شعله ور.

یی مِجُو: یکسره و بدون وقفه

پُرسِ پوئه ش  : مراسم عزاداری اش

دِل زِوین  : ناراحت

رِنگِ : آهنگ

وی وی   : نوای شیون و زاری

زِل   : ستاره زحل

وِرَز : قبل از

 


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 11- نمآهنگ های لری، 17- کلیپ لري
لُرِسّو

مَتَلِ لری بَچ قِلا


عزیز نادری

خیلی خُوه هر کسی راز دار بُوه

ری سیاتی قِسمَتِ هر چولُوه

بَشی وه پا مَتَلِ پَن دِباری

موئَن یی روزی دِ یی روزِگاری

پِیا خُوئی گایار دَس پَتینی

چارَک دارِ مالِکِ مِل قِوینی

که قَدِ چار پنج کُر خُو کار می کِرد

یی روزی داشت زِمینی اِسپار می کِرد

کیزِه ئی پُر دِ لیرَ اُفتا وِ دَر

گُت بیتِرَ هیچگه نُوَه وا خَوَر

دِ سَر کِپِش کِرد وِ دِلِ دِلونی

دیاری کِرد او چِنِ وا نِشونی

تی خوش می گُت وَختی رُئِم وِ حونَه

وِ زن مُوئِم آخر تَنگیمونَه

مُوئِم دِییه زِنِه ئیم خُو مُوَه

اما اگر ائی زینَ چولو بُوه

تَرسِم رُوَه بُوَه وِ بی غیرَیا

بیان بُوَن وِ هاوِنِ لیرَیا

پس خُوَه دِ ای بارَ هیچ کِش نَکِم

وِیی فَنی اِمتحونی دِش بَکِم

دُمِ ایِواره وَختی اُما وِ حونَه

وِ زینه گُت دردی دارِم گرونَه

ئی بَدَظُهروختی رَتِم دس وِ آو

چی ئی دیِم اَکِ نِه ئینی وِ خُآو

یی دَفَه بَچ قِلائی دِم پِر گِرِت

دِ ترس تَمومِ بَدَنِم گِر گِرِت

نَکَ رویی پِتَم به ئی وِ آو

کاری نَکی بِفتِم وَرِ گال وُ راو

خُو قِسَمِش دَ که حواسِا بُوَه

خیلی خُوَه زن چاوِ راوی نُوَه

اما تا یَک دو روز دِ ئی مِینَه رَت

وِ حونَه هر کسی که ئی زینه رَت

سی شو می گُت مَتَل بَچ قِلانه

وَن وَرِ گالِ این وُ او پیانه

پیا که دی زَن ایقَه بی وفا  بی

وِ هر فنِ فیتی بی دِش جِگا  بی

دُو آبادی آیِم دینداری  بی

پیا دلِ خُتی وَلی ژاری بی

دُختِری داشت دِ خوشگِلی چی مآ بی

نجیم وُ سر وِ  زیر وُ وا خُدا بی

چی تیلِ سوزِ لُوِ جُوِ آو بی

تمومِ کاریاش ری حِسآو کِتآو  بی

یی شُو وا چَن نَفَر رَتِن حونَه شو

وِ کیخائی دُختِرِ دُردُنَه شو

چونکِه خُدا حاس بَکَ پایارِشُ

اُفتا وِ یَک آخِرِ سر کارِشُ

خُلاصه دُختِرِ آیِم ژارِکَ

بی وِ زَنِ آپیا گایارِکَ

ده دُوازَه روز که دِ ئی مینه رَت

یی روز ایواره که وِ تی زینه رَت

بعدِ گری گُت بیا بَنشی وِ تِیم

ها سیت بَوئِم بِلا گَنی ها وِ قِیم

مَر تو بَکی درمونه ئی بِلانه

گُت سی او هم مَتَلِ بچ قِلانه

زن اولَش غَم گِرتِش تا گِری

بعد خَنِّس وُ گُت هَه پیاکَ وِری

ئی قِصَه نِه نوئی دِ جائی هَنی

بُختُمییَ داری وِ خُت میوَنی

حَرفِ تو هیچی نی بغیر از خیال

می حا خُتِ بونی وَرِ گالِ گال

وَلله اگر کَسی بُوَه وا خَوَر

زِنِه ئینَه واتو نِمورِم وِ سَر

بعدِ وِنه مینَه شو خیلی خُو  بی

یَک دو سه ماه گذشت وُ سالِ نُو بی

پیا پی بُردی چَنی ئی زن خُوَه

امّا سی یه که خُو خاطِر جَم بُوَه

یی شو نِشِس اُفتا وِ فِرکِ کاری

دَم دَمِ صو واردِ دوزِ قِهاری

وَختی که مَردِم هَمَه دِ خُآو به یِن

رَتِن گاوِ حُسیرَ نه دُزی یِن

هر چَن دونِس چی کارِ بی جائی بی

آوِردِنِش وِ هر تَقِلائی بی

اُما مینه حونَه وِ زن گُت وِری

کاردِ قِصآوینه بیار زیتِری

گاوِنِه بُرد دِ زیر زمین حُونَه

زَن تا دیِش گُت گاوِکَ خُمونَه

سی چی رَتی ئی گاوِنِه آوِردی؟

چطور دِلات اُما ئی کارِ کِردی؟

مَر نُونی خیلی دِ کارشو بی

ئی گاو هَمَه دارو ندارِشو بی

امّا گُذَشتَ کاریه که به یَیه

الحمدِالله هیچکَ تونه نِه ییه

بیا بُوریم سرِش تا زی یه

که یَه دِیَه بازی وا آوِری یه

اَفتُو که زَه وِلاتی واخَوَر بین

که گاوِ کِی فِلون کَسِنِ دُزین

چَن روز گُذشت وُ کس نِوی واخَوَر

دُزِ گاوِ حُسیرَه نِفتا وِ دَر

پیا که با معرفتی زنه دی

سی آخرین اِمتحو واش بی وِ قی

قِری زَش وُ دِ حونَه کِردِش وِ دَر

گُت نِه ئینِم گُذر بَکی دی گُذَر

چَن رو هَنی جیازِتِ کِل می کِم

خُم دِ ئی دامِ بِلا وِل می کِم

نَکَه خیال بَکی پشیمو مُوئِم

گِلی هَنی کی چِنی نایو مُوئِم

خُدافِظئی کِرد عروس پَکَر

واچَشِ پُر اَسِر دِراُما وِ دَر

دُختِرِ نازارِ یَکُنَه بُوئَش

شَل و شَکَت رَسِّس وِ حُونَه بُوئَش

بی دِ گریوَه تا دی دآشه

وِ طوری که نَشنُوه کس صِداشه

یواشی گُت دُنِسوئیت ئی سَفَر

راسِشِ اَر بحایت اُمام وِ قَهَر

پیا که دی  دِ راس راسی زینه رَت

هِشت تا سه چار روزی دِ ئی مینه رَت

یی روز سرِ صُو که وِریسا دِ خُاو

کاردِنه دی ها دِ مینه پوسِ گاو

چی کسی که نِمَک دئِیه وِ زخمی

رَت دَرِ حُونَشو وُ گُت وِ اخمی

کاردِ قصآوینه نیاییه کُجا

تازَه عروس دِ دُونائی جاوِجا

گُت کُمَنِ ، اَر تیزِ کَنِ مُوئی

ها دِمینه پوس شومینِه اوشوئی

وَختی تا ئی حَدّ زنِه با وفا دی

هر دو چَشِش پُر بی دِ اَسرِ شادی

گُت دِلِمه دس وُ پاتِ بُوئوسِم

هر چَن تو وام قهری مِ وا تو دُوسِم

وا بُوئَه وُ دآت یی حرفی دارِم

دِ بارَه سر گذشتِ روزِگارِم

اُما وا می هر دوشونِه هِنا کِرد

وِ نونِوا رازِ خوشِ آشِنا کِرد

وا زینَه اولیش که چُولوئی بی

وا دُختِرِشو  که چَنی خُوئی بی

وا جُوری که دِ رِعیتی کَشی یَه

وا گَنجی که دِ مینه باغی دی یَه

وا بَچ قِلا که سَرِ وِ سَر درِو بی

وا گاوی که هفته جاوئی دُزی

آخِرِ سر بینَه وِ هاوِنِ گنج

اُما وِ سر عُمرِ مِرارَت وُ رنج


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 15- امثال و حکم لری
لُرِسّو

  عزیز نادری  

    مِ که وجدانأ دِ طیلِ مُدتی که شعر نوشتِم تمومِ فکرم وِ ذکرم یَ بییَ که باوِ میلِ شما همشهریا عزیر وُ مردِمِ شریفِ لُر زِوو بُؤن اما همیشه ای وَسوَسَنِ داشتِمَ که موادا اَر هی نمی نِوشتِم بیتِر بی.

     بَد نی که خدمَتِتُ عرض بَکِم لهجَه لُری وا یَ که خیلی شیرینَ اما وِ دلیلِ کَم بینِ واژه یا سی نِوشتِنِ مطلبِیا مختلف کار خیلی سَختییَ ، اگر دقت بکیت هی دِ نوشتِنِ ای مطلبی که داریت مُحُونیت مجبور بیمَ خیلی دِ کلمَه یا فارسی وُ عربینِ وِ کار بورِم که دِ موقع شعر نِوِشتِ دِ ای حد مجاز نیسِم.

         لااَقل وِنونی که دَسی وِ قِلَم دارن پی بُردِنَ شعرِ لُری نِوِشتِ کارِ خیلی سختییَ، خدا دونَ که شاعر لُر چه مِرارَتی میکِشَ تا وا شونُحُفتی وُ دقت نظر بَتونَ حرفیا دلِشِ وا زوونِ مادریش بَنیسَ ، شاید اصلا شعریا مِ یا شاعریایی هَنی که لُری مُؤن وِ دِلِتُ نَنشینَن اما بی ری درواس بُؤِم یَ دییَ بی انصافییَ ، اگر وا چَش دل سیلِش بَکیت شک نارِم که اَر خوشِتُ نیا ، بَدِتُ هم نِمیا.

        وختی حساوِش می کِم مینِم هر چی که بُؤَن دِ هیچ بیتِرَن، لااقل، وِ قول معروف یادگاریَن که هادِش سی روزگارُ بمونَن ، وختی دِ دورونی زِنئی میکیم که ساعتیا عمرمونِ گُوِ گُوِ ماشین وُ دی  وُ دَم پر کِردَه ، خیلی دِ خود گذَشتِیی می حا که بَنشینی دِ باره درد مردم وُ چشمه وُ گل و باغ و مرغ و بید و سرسِراو و ذِلالی آو حرف بَزِنی.

        میحام دونِسوییت هرچی که نوشتِمَ ، وا تموم وجودِم نوشتِمَ ، ایسِ هم وا تمومِ وجودِم تقدیمشُ میکِم وِ شما عزیزیا دِلِم وُ خاکِ پایاتُنِ میکِم وِ سرمَه چشیام وُ دِ تهِ دل آرزو میکم چون دِ دلِم دِراُمان و دِلِتُ بَنشینَن.

پایار بَمونیت وا احترام

عزیز نادری


مَتَلِ بَچ قِلا


خیلی خُوه هر کسی راز دار بُوه

ری سیاتی قِسمَتِ هر چولُوه

بَشی وه پا مَتَلِ پَن دِباری

موئَن یی روزی دِ یی روزِگاری

پِیا خُوئی گایار دَس پَتینی

چارَک دارِ مالِکِ مِل قِوینی

که قَدِ چار پنج کُر خُو کار می کِرد

یی روزی داشت زِمینی اِسپار می کِرد

......


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 15- امثال و حکم لری
لُرِسّو

 من یک لرم

شاعر : اسحاق عیدی

من یک لرم

زادگاهم خرم آباد است

کوی درب  دلاکان

میدان باجگیران

محله حسین شل

محله ماهی گیرو

محله سلی ورزی ها

سه سیک

کوی پشت بازار

محله رئیس یاور

غور غلیفه

پشت پشت

چاریارو

من در تمامی این محله ها به دنیا آمده ام

دنیای خردسالیم خاک آلود است

عاطفه های کودکیم بوی کورسوی تاریخ  محله کله پزها – گیوه کشها – ماشته بافها را دارد

در محله های زادگاهم مردها وارونه می رویند

موسیقی آشنایم

ترنم آب گلستان – گیژ حاشاکل – گیژ  گچینه است

چه صفائی داشت

آسیاب گل باغ

تپه باغ نو

باغ سیدو – چم چقل – تق توق – مصالی خونی – گرگ گیرو

گام های خسته

کوله بارهای هزاران بغضی که پیش از تولد من

آهنگ رحیل را بارها و بارها نواخته بود

داستان بازی های کودک فریب

در خاطره زادگاهی که کوچک تر از دنیای کودکیم بود

پر – یه پر – سه پر

(دام برنی – سی سینگا – آلاگارسون – رولیا)

اومای شه ؟ آل کو – جوزو-

آشنا روزگاران از دست رفته !

(هپم دی – دگل دی )

وقتی از میدان کوچک ، به میدان بزرگ می رفتیم

جغلی بغو فروش ها و قورمه سبزی فروش ها ضیافتی از بهداشت ماقبل تاریخ را

طبق طبق با اخلاص عرضه می کردند

کجائید بوی آشنا با خاک گورستان خضر ؟

وسوسه تکرار یک سماجت

در رنگ باختگی خشم پدر و مهربانی خام مادران کودک مرده



موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

کوه یافته 
(من دوست میدارم ترا)
شاعر : شادروان روح الله سراجی(۱۳۰۴-۱۳۸۶)
 
کوه سپید و باصفا
                      سینه ستبر و دلربا
                                           مغرور و با حجب و حیا
                                                      من دوست میدارم ترا
در بین کوهستان سری
                         خوش قامت و خوش منظری
                                                  بس دلربا و دلبری
                                                      من دوست میدارم ترا
من عاشق روی توام
                        دیوانه کوی توام
                                            اندر تکاپوی توام
                                                      من دوست میدارم ترا
از طیر کوچک و کلان
                        چون بلبلان و کرکسان
                                           صیاد مرغ و نغمه خوان
                                                     من دوست میدارم ترا
کبک دری زاغ و زغن
                        قُنبره و جُغد و جُغن
                                            هزاره های چهچهه زن
                                                     من دوست میدارم ترا
چلچله و چکاوران
                       سُهره و سار سُنقران
                                            طغان سرخ و سبزگان
                                                    من دوست میدارم ترا
عقاب و مرغ شاخدار
                       مرغ بهشت و لاشخوار
                                            سبزه قبای تاجدار
                                                    من دوست میدارم ترا
فاخته های خوش نوا
                       باشه و باز و بالوا
                                          دار توکان ، ترانها
                                                    من دوست میدارم ترا
خُبازی و غُراب ها
                      کرکی و شهبازها
                                         دراُجی و قناره ها
                                                   من دوست میدارم ترا
از وحشیان گوشتخوار
                       گرگ و پلنگ خالدار
                                         کفتار و خرس بی شمار
                                                    من دوست میدارم ترا
روبه و ارنب و سمور
                      خوک و گراز و موش کور
                                         شغال و یوز و مار و مور 
                                                    من دوست میدارم ترا
گوزن و پازن و مرال
                      ظُبی و آهو و غرال
                                         عُزم ز نوع بی مثال
                                                   من دوست میدارم ترا
درختان آن بی شمار 
                      گل و گیاه و جویبار
                                         اقاقی و بید و چنار
                                                  من دوست میدارم ترا
لاله های زان واژگون 
                     گلهای زرد و نیلگون
                                         سبزه فراوان گونه گون
                                                  من دوست میدارم ترا
ارغوان های بنفش
                     گل های ریز و نقش نقش
                                          براق تر از آذرخش 
                                                   من دوست میدارم ترا
انجیر و کیکم و ریواس
                     سپند و سوسن و رُناس
                                          سیران و ارغوان و آس
                                                  من دوست میدارم ترا
کنگر و شنگ و ترشکی
                     سنبل و سرو میخکی
                                          عناب سرخ و پیچکی
                                                  من دوست میدارم ترا
قَصَبی و شیرین بیان
                      خُمان زرد و رازیان
                                            قرنفلان و بادیان
                                                   من دوست میدارم ترا
زرشک و ختمی و ختا
                       فرافیون گل حنا
                                            کوکب و لاله گونه ها
                                                 من دوست میدارم ترا
گشنیز و صبر و زیرفون
                       خِلرو گزنه گونه گون
                                            اختریان و قندرون
                                                 من دوست میدارم ترا
بابونه سبز و قشنگ
                        اطلسیان رنگ وا رنگ
                                            بومادران و بارهنگ
                                                من دوست میدارم ترا
شقایق و پریوشان
                        مریمی و سیاه و شان
                                           عشقه و خشخاشیان
                                                من دوست میدارم ترا
زلال چشمه سارها
                       روان ز کوهسار ها
                                            عیان از آن صُنع خدا
                                                من دوست میدارم ترا
بیند ترا از راه دور
                      گردن کشیده سوی هور
                                           بخ بخ بگوید زین  غرور
                                                من دوست میدارم ترا
این قامت رعنای تو
                          بالابر زیبای تو 
                                            پیدا و ناپیدای تو
                                                من دوست میدارم ترا
توصیف کردن مشکل است 
                          هرکس کند پا در گل است 
                                            مقصود را صد منزل است
                                                من دوست میدارم ترا


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

آساره شمار

شاعر : حمید ایزدپناه

آساره شمار شُوِ بی خآو و قرارم

(ستاره شمار شب  بی خواب و قرارم)

پاییز گرته ی بَختِمُ و گم کرده بهارم

(پاییز گرفته بخت ام  و گم کرده بهارم)

آواره صحرای خیالِ شو  و روزم

(آواره صحرای خیال شب و روزم)

بیماردلِ گُم بیه دی گَرتُ و غُوارم

(بیمار دل گم شده در گرد و غبارم)

فرهاد دلی هادِ هوای گل شیرین

(فرهاد دلم در هوای گل شیرین)

تیشه ی غمِ او اَر نَکِنه بیخِم و بارم

(تیشه ی غمش اگر نکند بیخم و بارم)

بُز ار بنشینه قووه عشقم عجبی نی

(اگر در قاپ بازی عشقم بز بنشینه عجیب نیست) 

خوم حاَسه و حوم کرده و خوم باخته قمارم

(خودم خواستم و خودم کردم و خودم باخته قمارم)

جا پای خیالی گذرا مَن دِ خیالِم

(جا پای خیالی گذرا ماند در خیالم)

ائی نقش اُمیدَ که چِنی برده ستارم

(این نقش امیده که چنین برده قرارم)

دوسی دُمِتَه چِش کِنِکی شیوه کارت

(دوستی همراهته و سرزنش شیوه کارت)

رَتِم سی شکارت که چِنی کردی شکارم

(رفتم برای شکارت که چنین کردی شکارم)

بختی تو وه مقصود رَسس هر که تونه دی

(از خوشبختی تو به مقصود رسید هرکه ترا دید)

کاشکی بووی بخت بیارِ شوِ تارم

(کاشکی که باشی بخت بیار شب تارم)

شو ، بارون و دیری و غم و مونسی دل

(شب ، بارون . دوری و غم و مونسی دل)

گول حَردَه دلِ بی صِفتِ پا وه فرارم

(گول خورده دل بی صفت پا به فرارم)

وا ای دل که فنا با که چِنی کرده اسیرم

(این دل نابود بشه که چنین کرده اسیرم) 

وا ائی بی سر و پائی که چنی کرده دوچارم

(با این بی سرو پایی که چنین کرده دچارم)

هرگز ز «صفا» قصه شوگار نپرسی

(هرگز ز صفا(ایزدپناه) قصه شبانگاه نپرسید)

شُعله ی غَمِ شوگار و پریسکه ی ری حارم

(شعله غم شبانگاه و جرقه آتش رو به افولم)

آساره = ستاره خآو = خواب گم بیه = گم شده غُوار =  غبار
خوم = خودم چِنی = چنین ستارم = آرامش و قرار چِش کِنِکی= سرزنش
رَتِم = رفتم سی = برای رَسس = رسید بووی = باشی
حَرده = خورده وا ائی = با این پریسکه = جرقه آتش  مَن = ماند



موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 26- حميد ايزدپناه
لُرِسّو

نگاهی به متن نوحه های لری

 

قسمت آخر 

         امام حسین(ع) فرزندامام علی(ع) وحضرت فاطمه(س) درسوم شعبان ۴ هجری درمدینه متولدشدند وپس ازرحلت برادرشان امام حسن (ع) امرامامت رابعهده گرفتند و مدت۱۱ سال این مسولیت رابعهده داشتند.براساس دعوت مردم عراق ایشان حج رانیمه كاره رهاساخته وبجانب آن دیارشتافتند وسرانجام در سن ۵۷ سالکی با۷۲ تن از یاران خوددرسرزمین كربلاشهیدوهمانجادفن شدند.

  خلاصه ای از واقعه عاشورا و اسامی ۷۲ تن

زمان واقعه :روزدهم محرم سال۶۱هجری درزمان حكومت یزیدبن معاویه ساعت۸ صبح تادوبعدازظهر .  

مكان واقعه: نینوآ یا كربلای امروزی واقع دربین النهرین (عراق).

روند واقعه

 ۱-اولین تیرتوسط عمربن سعدفرمانده سپاه یزیدپرتاب شدوتیرباران سپاه اسلام شروع شد.

 ۲-حمله كلی بسپاه اسلام اغاز و در این مرحله۳۸نفرازاصحاب امام شهیدشدند .

 ۳-مبارزه تن بتن اغازشدودراین مرحله۷نفردیگر بشهادت رسیدند .

 ۴-حمله به اهلبیت اغازشد كه باشهادت تمامی انان جز۵ نفرذكور و اعضا حرم امام حسین (ع)پایان میپذیرد.

 ۵-با آمدن قبیله بنی اسد به یاری امام سجاد (ع)شهدا رابخاك سپرده وهمگی به اسارت بسوی شام روانه میشوند  .

اسامی شهدای حماسه عاشورا

الف-اهل بیت

(۲۵تن)

ب-اصحاب

(۱۸نفر) 

ج-انصار

(۲۹نفر) 

۱-علی اكبر فرزندامام 

۲-علی اصغر فرزندامام 

۳-جعفر فرزندامام 

۴-عباس برادرامام 

۵-عثمان برادرامام 

۶-ابوبكر برادرامام

۷-محمد اصغر برادرامام 

۸-جعفر برادرامام 

۹-عبدالله برادرزاده امام 

۱۰-ابوبكر برادرزاده امام 

۱۱-قاسم برادرزاده  امام

۱۲-مسلم بن عقیل(عموزاده) 

۱۳-جعفر بن قیل( عموزاده) 

۱۴-عبدالرحمن بن عقیل (عموزاده) 

۱۵-عبدالله اكبر(عموزاده) 

۱۶-علی(عموزاده) 

۱۷-عون نوه عمو(جعفر) 

۱۸-عبدالله نوه عمو(جعفر) 

۱۹-عبیدالله نوه عمو (جعفر) 

۲۰-عبدالله فرزندمسلم 

۲۱-محمد  فرزندمسلم 

۲۲-محمدبن ابوسعیدبن عقیل 

۲۳-یكنفرنوه عمو از ابولهب 

۲۴-ابوالنیاج بن ابوسفیان 

۲۵-عبدالله بن بقطر(برادررضایی)   

 زندگان ذكور

۱-امام سجاد 

۲-حسن بن حسن 

۳-عمروبن حسن

۴-محمدبن عقیل 

۵-قاسم عبدالله بن جعفر 

۱-حبیب بن مظاهر(مسن ترین) 

۲-علی بن مظاهر(برادرحبیب) 

۳-یزیدبن مظاهر(برادرحبیب)   

۴-زهیربن قین 

۵-مسلم بن عوسجه   (اولین شهید)

۶-سلیمان(غلام امام) 

۷-منحج (غلام امام) 

۸-عبدالله عمیركلبی 

۹-همسرعمیر 

 ۱۰-فرزندعمیر 

۱۱-سیف بن حارث همدان

۱۲-جناذه بن حارث انصاری 

۱۳-عمربن جناذه 

۱۴-جابربن حارث سلمانی

۱۵-مالك بن انس باهلی

۱۶-نافع بن هل

 ۱۷-ابوثمامه صائدی 

 ۱۸-سویدبن عمره(اخرین شهید) 

۱-حربن یزید ریاحی

۲-مصعب بن یزید(برادرحر) 

۳-علی بن حر(فرزندحر) 

۴-ابوالشعثاء

۵-بریربن حضیر همدانی 

۶-عمربن قرظه انصاری 

۷-سواربن ابی حمیر

۸-عبدالله بن عرزه 

۹-عبدالرحمن بن عبدالله   

۱۰-مالك بن عبدالله  

۱۱-عمروبن مطاع 

۱۲-شوذب(غلام او) 

۱۳-برابن مغفل 

۱۴-ابن معقل اصبحی

۱۵-سعیدبن عبدالله  

۱۶-عمر بن خالد 

 ۱۷-مجمع بن عبدالله 

 ۱۸-مجمع بن عبدا... 

 ۱۹-حنظله بن اسعد 

۲۰-حجاج بن مروان 

۲۱-سعدبن حنظله 

 ۲۲-عمروبن خالد 

 ۲۳-یحیی بن سلیم 

 ۲۴-قره بن ابی غره 

 ۲۵-خالدبن عمرو 

۲۶-عمربن خالدازدی 

۲۷-عبدالرحمن بن عرزه 

۲۸-عایس بن ابی شبیب

۲۹- اسلم بن عمر 

امام حسین (ع) در نوحه های لری

 

زوو حال حُسی

سرم کرده هوای خیزرونی

که بوئه هوم سفر وا کاروونی

سرم سی نی سواری بیقراره

بو وه کوفی که زیتر نی بیاره

خدایا راس خینی لوءٍ عطشو

زوونم ها تلاوت میکه قُرآو

اگر بِیه جدا راسم ده پیکر

بُلِنگه بخت مه تی حی داور

بیا زینب خُوئر غمگسارم

یتیمونم وه دسه ت می سپارم

اَمونِم بُرّنَه ناله یتیمو

می تُکه خی ده زیر پا اسیرو

نزه ای ساروو ده راه کینه

وه دس رُقیه ، گُرده سکینه

اگر نقش زمینه پیکر مه

وری نی سربُلِن مَنَه سرِ مه

 

اعتلای دین

(سروده :عنایت صادقی نژاد)

سر کیه وه ری نی ؟                برار بی کسم وِی!

ده داغ بی براری                      کارم بیه وه زاری

بی روز و بی شوگارم                  بی کس کُشِس برارم

برار مظلومم وِی!

ده داغت خاکم واسر                 بی هوم دم و بی یاور

چشِم پر آو خینه                     سی نالیا سکینه

کو تازه دامادم وِی!

سی اعتلای دینم                   واناخوشی عجینم

برار غرق خینم                   عباس بی دسمم وی

خدا بَرَس وه دادم                          آماده ی جهادم

عُلی اوفتا وه یادم                  شهید شیرخوارم وی !

 

 دُر دریای کِرَم

(سروده :غلام رضا ترکاشوند)

دُر دریای کِرَم              سر سردار حِرَم

اصل تقوی و وفا          ای هَمَه نور خدا!

ای علمدار وِری !         ای علمدار وِری !

ای علمدار وِری            بَکو وه پا تو عِلَم

کُفرِ دِ ریشه بَکو          وا دو تا دسِت قَلِم

بَچونِم تشنه لوئن          تشنه ی آو فِرآت

وِری ای ماه بنی          هاشمی بکو جهاد

صف شکن حضرت عباس علمدار وِری

صفدر و صف شکن و قاتل کفّار وری

تو یل معرکه ی جنگ ، اسدالله صفتی

عرصَه تنگ وه خیامِت وِری بَکو همتی

تو کُر حیدری و سروِ بُلِن قامت مه

وری بُردِنه قِرارِم ، شیر بی طاقت مه

 

کُر پیغمبر حُسی

کُر پیغمبر حُسی لاله ی پرپر حُسی

آسمون دل زینب سی تو اُور غم گِرِت

لشگر دشمه ده کین ریزِس و سرِ پیکَرِت

کافرو قَط کِردِنه دو دس میر لشگرت

تیر سه شعبه زنه و شیرخواره اصغرت

مردم کوفه دونسِن تو کُر پیغمبری

دونِسِن بخشنده ی اهل گُنا ده محشری

یا حسین تشنه لو قربان جسم بی سرت

وه فدای هر دو دس علمدار لشگرت

کل هسی نُقطَه یه ده پرگار اکبرت

شمعی سی که عباست جی پروانه دور و ورت

کوفی بیعت اِشکِه نَمَن وه سر عهد و وفا

اِشکنانه بیعت او مظهر صلح و صفا

اسوه ی شور و شهادت زاده ی خیرُالنساء

سِبط پیغمبر ، ولی الله، کُرّ شیر خدا

حیفه جای بوسه ی پیغمبر شمشیر دین

وِنونی که معلومه هم کُر و هم نوه کِیَن

ده خدا بی خَوَریا سر افتوئنه دین

چَش کُل زنجیرزِن و نوحه خون و نوحه سرا

ای همه مشتاق جُو سُختَه دَر ای سرسرا

دُختِسه و کِرَم صِحو ای  دولت سِرا

ده حضورش روز محشر ، ری سفید و خو دِرا

 

شهید کربلا

حُسِی سرت سِلامت ! شهید کربلائی

فرمانده ی دلیر گردان نینوائی

به به و اِی نظام و گردان سخت کوشِت

وه اکبر عزیز و اصغر خموشت

و نالِ نالِ اسب شیر عَلَم وه دوشت

وه جعفر و وه حُرّ لباس رزم پوشت

ای پاره پاره پیکر تو صاحو عزائی

قسم وه خینِ پاک و وه نظم کاروونت

وه زینب اسیر و بچون ِ جِوونت

سروشِ عاشقونَ ، اقامه و اذونت

و درد داغدارو تو مرهم و شفائی

قالو بَلی ی انسان ده شامگاه آخر

نماز عشق برپا ملائکه مُکّبِر

سرمَسّ عشق جمعی ، حرم نشین ناظر

عاشق عطش سوار و آو فرآت حاضر

منظومه عظیم خلایق خدائی

 

شِیرونِ شهید کربلا

شِیرونِ شهید کربلا غرقه وه خینن

ای جمع شهیدو همه شو یاور دینن

ای گُل کَفَنیا شیر شهید نینوائَن

مبهوت خدا ، یاور دین ، فخر زمینن

دِ گنج شهادت رَتَه هفتاد و دو بی باک

حُفتینه برارونِ یلِم دِ دلِ سی خاک

دِ مرحله ی عشق گذر کِردِنه یارو

واشور حسینی ، دل پاک و تن صد چاک

هم دفتر حق وا خین یارو بیه امضاء

هم کَنِنَه یارون خدا دا دِ ای دنیا

هم اهل صفا خیمه زنه دِ گذر عشق

هم بیرق پر خین شجاعت بیه برپا

هم یاد پیامبر و اُحُد کِردنه یارو

هم گل چیه گلچین ستم دِ گل عُذارو

نونم کی بیه که تیر زیه وِ حلق اصغر

نونِم که سی چی خیمه ی یارو بیه ویرو

تا نش سیاهی و ستم مَنَه رنگ هم هی

تا دشمن مصطفی مَنَه جنگ هم هی

تاکفر و ستم هی دِ جِهو مرد جهادیم

تا شیشه ی عمر کافرو مَنَه سنگ هم هی


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 13- نوحه و عزاداری لری
لُرِسّو

 

نگاهی به متن نوحه های لری

قسمت دوم -  حضرت ابوالفضل

      

   حضرت ابوالفضل العباس 

      حضرت عباس بن علی( العباس بن علي بن ابي طالب) پدرشان  علی بن ابی‌طالب و مادرشان  ام‌البنین است.  در چهارم   شعبانسال ۲۶ ه.ق متولد شدند و ایشان  را به سبب زیبایی چهره‌اش،قمر بنی هاشم لقب داده بودند. کنیه‏ اش ابوالفضل و در جنگ‌های صفین و نهروان در کنار پدرشان  حضرت علی  جنگیده‌است. حضرت ابوالفضل سه برادر به نام‌های جعفر، عبدالله و عثمان داشتند که تمامی آنان نیز در روز عاشورا سال ۶۱ ه.ق در کربلا  به شهادت رسیدند . ابوالفضل العباس با لبابه دختر عبیداللّه‏ بن عباس ازدواج کرد و دارای دو فرزند به نام‌های عبیداللّه‏ و محمد شد. محمد  نیز در سن پانزده سالگی در روز عاشورا در کربلا  به شهادت رسید و  عبیداللّه‏ قاضی مکه و مدینه بود.

      در روز عاشورا حضرت ابوالفضل ۳۴سال سن داشتند .چون تشنگی بر (امام حسین(عو یارانِ او سخت گشت، کودکان به حسین بن علی شِکوِه آوردند و از فرط عطش می‌نالیدند امام حسین ،  برادرش عباس را صدا کرد و فرمود تا با چندنفر به فرآتبروند و برای تشنگان آب بیاورند.  حضرت عباس با ده سوار همراه شد و  مشک ها  را برداشت و چون به مدخل آب فرآت رسید، یارانِ ابن زیاد بر کنار فرات نشسته بودند و شریعه را بسته بودند. چون ابوالفضل العباس را دیدند، بر او حمله کردند. حضرت عباس پس از آن رجزی خواند و بر آنها حمله کرد و به آب رسید و مشک را پر از اب کرد ولی خود ننوشید آنگاه که از شریعه فرآت بیرون آمد و مشک بر دوش داشت و سپاهیان عمرسعد از هر طرف او را تیرباران کردند و در همین حال کسی بر او حمله کرد و دست راست آن حضرت  را برید و ایشان مشک را با دست چپ گرفتند در این حال شخص دیگری حمله کرد و دست چپ سقای کربلا را برید و حضرت ابوالفضل بر زمین افتاد و مشک را بر دهان گرفتند. در این حال عمرسعد ندا داد که مشک را تیرباران کنند در این زمان بود که عمودی آهنین بر فرق سر حضرت ابوالفضل فرود آوردند. وقتی که  امام حسین  بر بالین خون آلود حضرت عباس حاضر شد ندفرموند اکنون کمر من شکست. آرامگاه حضرت ابوالفضل  در نزدیکی حرم امام حسین در کربلا قرار دارد . بین آرامگاه حضرت عباس و امام حسین به بین الحرمین مشهور است .

حضرت ابوالفضل در  نوحه های لری

      در نوحه های لری ، حضرت ابوالفضل  بزرگ شده مکتب  سُرِ (سرخ) شهادت است که  با در رگ داشتن خونی از عشق برادر و مولایش حسین بن علی و سرمشقی از راه و رسم سربداری ، ظالم کشی  را آیین خود می داند:

مه ابوالفضلم و ظالم کشی آیین منه             عشق سالار شهیدو ده رگ و خین منه

مکتب سُر شهادت مکتب عشق منه     راه و رسم سر وه داری درس و سرمشق منه

      حضرت ابوالفضل چراغ ایل و یادگار شمشیر حیدر است  که با قد علم کردنش بار غم را از سینه ایل می راند:

چراخ ایل و آبادی منی تو      هناسی روژَلِ شادی منی تو

 یادگار شمشیر حیدر تونی           خین ِ سُرِ فاتح خیبر تونی

قد علم کو تا ده دل ماتم روئه     تا ده سینه ایل بار غم روئه 

     برخی از صفات و القاب حضرت ابوالفضل العباس که در نوحه های لری آمده عبارتند از :

       علمدار حُسی (حسین) ،شیر سُرِ (سرخ )کربلا ،عباس دلاور ،کر رشید حیدر ، کُر علی مرتضی ، یل صف شکن روزگار ،یوسف ام البنین ،کر رشید سردار خیبر ، زاده ام البنین ، سقا و میر لشگر ،میر علمدار ، سفای تشنه لو (لب) ، سقای مظلومو (مظلومان) ،نور چش  (چشم) پیامبر ، وارث شمشیر ذوالفقار ، بازوی پر قدرت شیر خدا ، سقا و فرمانده و پیشتاز فوج لشگر و...


     عباس (ع)

(سروده : جعفر شيرزاد)

كويري پر غم و صحراي تشنه

امو ده سوزش لوياي تشنه

كنار نهري ده آو گوارا

كي دييه تا ايسه سقاي تشنه؟

پشتم ده داغ جوسوزت اشكسه

گرد غم وه رخ طفلو نشسه

خيمه يا بي ده پناهت ابوالفضل 

علقمه بي قتلگاهت ابوالفضل



عباس قمر بني هاشم

(سروده علي رضا صيادبيرانوند)

رقيه تشنه ي ديدار تونه نه تشنه آو

ها هنا ميكه وري جون علي وش بي جواو

بال چش وردار بئين دلش بيه سي تو كواو

شير جنگي  وقت ميدون تون نه وقت خواو

نمنه وه اهل خيمه آز و نه تاو و قرار

تشنه ئي و بچون آل علي شيونه شار

رقيه هني منه دل و طماء چش انتظار

پيچسه ده خيمه يا ده داغ تو برار برار

نور چشيامي اميدمي برار ايمونمي

قوت قلب و دس راس و ستين جونمي

عشقمي برارمي سردار اي ميدونمي

هوم دل و هوم رازمي هوم راهمي توونمي



ابوالفضل (ع)

(سراینده :شوريده لرستاني به زبان لکی)

برار شيرم ابلفرض دلاور

علمدار رشيد صخره پيكر

تو چو پشت دويمو بي پيايي

ابلفرضي ! مريتي مرتضايي

چراخ ايل و آبادي مني تو 

هناسي روژل شادي مني تو

برا دشمن رمن هي كه ! ركاو ده!

همالل هاتنه ايلو چپاو كه

برا ا نوم ايلم كا دياري 

وه پيخمبر قسم تو ذوالفقاري

يكه كل ا خيال مه بري تو 

نفس ا گيو همال مه بري تو 

برا زورو گره گرد  آسمونم

براله گرمي بن بن سخونم

براله ! روژ تنگ تو جا هنامي

نوم نوير خدا هر تو برامي

برا شمشر روژ تنگ مني تو 

شپر توزون روژ جنگ مني تو



رسم سروداري

مه ابوالفضلم و ظالم كشي آيين منه

عشق سالار  شهيدو ده رگ و خين منه

مه كر حيدر كرارم كه شو وا دل و جو

وه گرده آذوقه موئرد در حونه يتيمو

خود دوني امالبنين دالكه سرافراز منه

عفت دامون زهرا قبله راز منه

مكتب سر شهادت مكتب عشق منه

راه و رسم سروداري درس و سرمشق منه

مه كر رشيد سردار دلير خيبرم

زاده ام البنين نور چش پيغمبرم

بوسه گاه مصطفي بي اوسه هر دو دس مه 

كه چني غلطو ده خينه پيكر بي كس مه

وارث شمشير ذوالفقار دس حيدرم

مه علمدار حسي سقا و مير لشگرم 



ساقي دشت كربلا

(سروده :محمد كرم زاده)

ساقي دشت كربلا اباالفضل

كر علي مرتضي اباالفضل

وري ده جا ياري بكو براره

دلداري بي خوئر بي قراراه

وه دس بئير قبضه ي ذوالفقاره 

برار خو و با وفا اباالفضل

همه شو تشنه لوئن اهل حرم

مثل علي مظهر جود و كرم

نيل و زمي بمونه مشك و علم 

فرمانده ي كل سپاه اباالفضل

تو تشنه و علقمه پر ده آو

وا ذوالفقار دشمن بو ده عذآو

حونه ستمگر بكو تو خرآو

ساقي دشت كربلا اباالفضل

وري وري زينبت دل غمينه

حالا رييه داغ تونه بئينه

دالكه چش و رته ده مدينه

كر رشيد مرتضي اباالفضل

تو يل صف شكن روزگاري

مير سپاه حريم براري

تو كر حيدر دل دل سواري

كشته وه دس اشقيا اباالفضل


 

تك سوار

يه تك سواري ها ميا دلاوري چي حيدره

يه يادگار مرتضي يه عباس دلاوره

يه بازوي پرقدرت شير خدا مير امم

يه سقا و فرمانده و پيشتاز فوج لشگره

او تا مقابل سپاه كوفيو مي زه صدا

كه اي گروه حيله گر اي دشمنون مصطفي

والله اگر دس و سرم ده بدن بكيد جدا

نمي كشم دس ده حسي يه هه كلوم اخره

او پس و ه لشگر حمله ي جونونه ي مردونه كرد

او حیدرآسا حمله ای ده رزمگه فرزونه کرد

ده میمنه تا میسره قلب جناح ویرونه کرد

یه شیر سر کربلا یه عباس دلاوره

یه دخترون تشنه لو ده انتظار و اضطرو

که تا بیا سقای مظلومو بیاره مشک آو

هه چش وه ره و اشک و آه چی باقری قلب کواو

که ناگهو خور اوما حسینت بی برادره

 


سقای تشنه لو 

(سراینده :رمضان پرورده)

سقای تشنه لو میر علمدار 

ای کر رشید حیدر کرار

همه ده خیمه یا سیت بیقرارن

وا لو تشنه شو چش انتظارن

پیام زینب و اشک یتیمو

روونه کرد ابوالفضل و میدو

که ده آو فرات پر بکه مشکش

دشمن بی حیا قط کرده دسش

بی آو ورگشته و سینه هزار چاک

کسی نی خاک ده ریش بکنه پاک

چنی گت وا دل اشکسه سقاء

خدایا ری سیا کو قوم اعداء

مه که دس نارم و مشکم پتینه

وه چه ریئی روئم وه تی سکینه


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 13- نوحه و عزاداری لری
لُرِسّو

نگاهی به  متن نوحه های لری

قسمت اول - حضرت زینب(س)

زینب کیست ؟

    زینب در لغت عربی، درخت بارآور، پرطراوت و پرمنفعت می باشد. همچنین از ترکیب دو واژه “زین” و “اب” یعنی زینت پدر گرفته شده است .

 نام : زینب (س)
نام پدر : حضرت امیرالمومنین علی بن ابیطالب (ع)
نام مادر : حضرت فاطمه زهرا (س)
ناریخ ولادت :  روز پنجم جمادی الاولی سال پنجم یا ششم هجری قمری
محل تولد : مدینه
کنیه : ام الحسن و ام الکلثوم
همسر : عبدالله فرزند جعفر بن ابیطالب
تعداد فرزندان : 3 پسر ( علی ، عون ، جعفر )
و1 دختر ( ام الکلثوم )
وفات : شب یکشنبه 15 رجب سال 63 هجری قمری
 محل دفن : شام(سوریه)

       زمانی که حضرت زینب(س) متولد شدند، حضرت فاطمه(س) از حضرت علی(ع) تقاضا کردند که نامی را برای وی انتخاب نمایند. حضرت در پاسخ فرمودند: من بر پیغمبر سبقت نمی گیرم.زیرا در آن هنگام پیامبر(ص) در مسافرت بودند و به علت عدم حضورشان در مدینه، حضرت علی(ع) منتظر تشریف فرمایی رسول خدا(ص) شدند تا بیایند و مانندامام حسن و امام حسین علیهما السلام نامی برای طفل تازه به دنیا آمده بگذارند.

     باگذشت سه روز  رسول خدا مراجعت نمود و  همانگونه که رسم و سیره رسول اکرم بود، نخست، به منزل حضرت زهرا  وارد گشتند. پیغمبر(ص) منتظر نزول وحی بودند که جبرئیل نازل شد و به رسول خدا(ص) سلام کرد و فرمود: نام این مولود را زینب بگذار و این نامی است که خدای تبارک و تعالی اختیار فرموده. آنگاه پیامبر را از مصائبی که بر حضرت زینب(س) وارد می آید، آگاه نمود.رسول اکرم قنداقه آن مولود گرامی را طلبید و به سینه چسبانید، ببوسید و نامش را زینب نهاد و فرمود:  به حاضرین و غایبین امت، وصیت می نمایم  که حرمت این دختر را پاس بدارند. همانا که او به خدیجه کبری شبیه است.

   هنگامی که پیامبر(ص) از دنیا رفتند، حضرت زینب(س) که سن شریفشان بین ۴ تا ۵ سال بود، همراه مادرشان به مسجد آمدند و خطبه با فصاحت وبلاغت فاطمه زهرا(س) را در آن کوچکی سن در حافظه شان ضبط و ثبت نمودند. همچنین “حدیث معروف “ام ایمن” که طی آن پیامبراسلام(ص)، شهادت امام حسین(ع) را پیشگویی کرده بودند از حضرت زینب(س) نقل شده است.

زینب در نوحه های لری

      از حضرت زینب در نوحه های لری  با نامهایی چون : دختر حیدر کرار ، دختر شیرخدا ، زاده ی زهرای اطهر ، دختر سلطان دین  ، خُوئر(خواهر) غمگسار  و بالاخره پیامدار حسین یاد شده است که در عین سُخته (سوخته) دلی چون چراغ قافله اسیران ضمن آنکه گریوه (گریه ) کننده و نیز پناهگاه یتیمون حُسی (حسین) است ، کلُوم (کلام) پر سوزش شکننده فرق ستمگران و همچنن روانه کننده جنگنجویان به جبهه نبرد  است   :

پیام زینب و اشک یتیمو     روانه کرد ابوالفضلُ وه میدو

و 

گریوه کننده وه حال یتیمون بی پناه        زینب چراغ قافله سُخته ده داغ قافله

و 

برار برار زینبِ نالو میکه    گریوه وه حال یتیمو میکه

یَه زینبَ یاد شهیدو میکه   ناله سر نعش جِوونو میکه

نوازش جمع پریشو میکه   آه دلش چرخِنِه ویرو میکه


 

آسمون بی آساره

(سروده : خاطره جلدانی)

آسمون بی آساره زینب بی حونمو

ائی فلک وا تیغ خنجر می زنه وه جونمو

کربلا تش وه دله سی حلق علی اصغرش

می زنه وا سر  و سینه کو گُلیاکه پرپرش؟

شیعیو امشو گلاره آسمو بی دلگرو

ظلمه کهه بِفتَه علی اصغر وه دس کافِرو

تا قیامت چش شیعه پر ده بارون خدا

تش بی دی زنسه ده مین دل شاه و گدا


زینب دل سُخته

زینب سُخته دِلم ری و وطن آوردِمه

مه خَوَر ده مرگ هفتاد و دو تن آوردمه

نه ابوالفضلی مِه دارِم دُرّ دریای کرم

که بیاره مشکِ آوی سی یتیمونه حرم

وه سر دس برارم آخرین یار حُسی 

ده عطش سیرآو بیه اصغر شیرخوار حُسی

اشکِنانه فرق اکبر نوگل پرپرمِه

حُفتیه ده کربلا او شبه پیغمبر مِه

راس خینی شاه دینم رَتَه نوکِ خیزرو

ها تلاوت میکه قُراو قرص آسِمو

دختر زهرای اطهر غمگسار کربلا

مه پیامدار حسینم زینب صاحب عزا

راس شاه ده تن جدا بی وه دس شمر لعین

سیلی زَنه وه سکینه دختر سلطان دین

 

بیا زینب 

(سروده سید مصطفی موسوی)

بیا زینب که یه امشو تونی مهمومه حُسی

خُوئَرم جون تونو جونه یتیمونه حُسِی

سیل کو وه شبه پیمبر علی اکبر جِوو

جونشِ وَنَه ده میدو وا نِها ج.نه حُسی

سیل بَکو اصغر شیش ماهه وا تیر حرمله

داره پر پر می زنه ده مینه دامونه حُسی

سیل کو عبای علمدار و سپهدار سپاه

هم جلوداره  و هم سقای بچونه حُسی

سیل بکو جعفر و عون و قاسم تازه دوما

سیل بکو وه ای وفادری یارونه حُسی


کوفیان ننگتو با

(سروده علی رضا قهرمانی)

اهل کوفه ننگتو با نوم ننگ هیشتید وه جا

چی کر دید ای قوم ظالم وا حُسی ده کربلا؟

رحم نکردید وه یتیمو تش زیتو ده خیمه یا

کُشتی تو سبط پیامبر خامس آل عبا

داغ نیات وه دل زهرا ده زمین کربلا

لعن عالم وه شما با کوفیون بی حیا

اشکناتو فرق ناز اکبر رعنای مِه

شبه پیامبر کجا رَت نوگل زهرای مَه؟

ساقی دشت بلا سرلشگر و سردار دین

بی دس و تشنه لوئه او یوسف ام البنین

آخرین سروازِ لشگر اصغر شیری زوو

حرمله وا تیر کینه حلقش کرده نِشو

زاده ی زهرای اطهر زینب کبری منم

وا کلوم پر ده سوزم تش ده عالم می زنم

پاپتی وا کاروون کربلا دارم میام

میشکنم فرق ستمگر وا دم تیغ کلوم

دختر حیدر

(سروده : قهرمانی - خالقی)

نُویتو بی کس و بی یارِم مِه

دختر حیدر کرارّم مِه

ها میایه قاصدی ده قافله غم

ری چَشیاش گرته اُری ده ماتم

خَوَری ده نیزه و ده کینه داره

ده لویا بار گرته سکینه داره

آسمو کِل میزنه کِل وا گریوه

لاله یا لُو تشنَنه کی بَفِریوه؟

ره دراز و پر ده خاره ، پا پتینِم

سارِوو امونِی به حُسینِ بِینِم

آسمو سی کربلا خَرَه وه سر زیه

تش ده گوش تشنیا سازِ چَمَر زیه

شیر زرد کربلا غلطو ده خینه

دسیاش مَنَه وه جا مَشکِش پَتینه



موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 13- نوحه و عزاداری لری
لُرِسّو

شعرها و ترانه های لری ممسنی

 

بخش سوم

  

سورمه مِنه تيات نَكِش ماه رمضونه

(سرمه توي چشمت نكش ماه رمضونه)

هر كُري تيات ديد روزه ش حرومه

(هر پسري چشمت رو ديده روزه اش حرومه)

 

عاشقي كار دله نه كار زوره

(عاشقي كار دله نه كار زوره)

هر كسي زوُن بد بِنِه كُرِش بُوشوره

(هركسي زبان بد بگه پسرش رو بشوره)

 

تيالِت وا تيال شِكال فرقي نداره

(چشمات با چشم شكار فرقي نداره)

لونت زير خال سوز جاي ماچ نداره

(لبهات زير خال سبزت جاي بوسه نداره)

 

ديگ پسين گفتم سلام گفتي نَخَسّه

(ديروز غروب گفتم سلام گفتي خسته نباشي)

چن تا بوس مِنه لولِت دوور رو بَسّه

(چند تا بوسه روي لبت دختري كه رويت را بَستي)

آسمون ناله ايزنه اي داد و بيداد

(آسمون ناله مي زنه اي داد اي بيداد)

ريم سيا ماچش ندادُم كُر كِردِه ايراد

(رويم سياه ماچش نكردم پسره گرفته ايراد)

 

 تا  ئي جون در قالبه دل ور اُميده

(تا اين جان در بدنه دل پر اميده)

وش گفتم ماچم بده گفت سرت سفيده

(بهش گفتم ماچم بده گفت سرت سفيده)

 

 

نيرُم خداحافظي لعنت به كارم

(نرفتم خداحافظي لعنت بكارم)

ئي سفر كه ايرُوُم شايد نيايُم

(اين سفر كه دارم ميرم شايد نيايم)

  

دوُرو دِيِت بُگو بُوتِ خبر كن

(دختر بماردت بگو و پدرت را خبركن)

مو امشو مهمُنوتُم كارُم يكسر كن

(من امشب كه مهمونتم كارم را يكسر كن)


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 27-لرهای بختیاری
لُرِسّو

مشق پرواز

ایرج رحمانپور

توزه بازی گَه وِرِیسا چی روزِ رَمِ شکار

(گرد و خاک زمین رقص و شادی بلند شد مثل روز رم کردن شکار)

چوپی گیر صیاد میدو میکُشه هزار هزار

(سر دسته رقصنده ها و صیاد میدان  (با رقصش )میکشه هزار هزار)

ریت والامکِه ریت والامکِه بازنه دسمال حریر

(سرت رو بالا  و رویت را بسویم کن ای رقصنده ی با دسمال حریر)

باد و بازی گه می پُرسَن نوم و نشونه چوپی گیر

(باد و رقصنده ها و نوازنده ها می پرسند از نام و نشون چوپی گیر)

سیت بیارم سیت بیارم دسمالیاکِی رنگ وِ رنگ

(برات بیارم برات بیارم از اون دستمال های رنگ وارنگ)

تو وا ناز چوپی بَوازی غم دَرآ ده دله تنگ

( تو با ناز رقصنده برقصی تا غم درآید از دل تنگ)

باد سرخِوشه که بئیره دسِه شِه ده باله تو

(باد سرمسته که دستش را بگیره در دست تو)

مرغ میکه مشق پرواز وا دس و دسماله تو

(مرغ مشق پرواز میکنه با دستمال و دست تو)

دس و دسماله تو داری یا که داری سرِ جنگ

(این دست و دستماله که تو داری یا که داری سر جنگ)

ضرب شمشیرت چِنونَه می تاوئُونَه دلِ سنگ

(ضربه شمشیرت چنانست که آب میکنه دل سنگ)


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 25- ایرج رحمانپور
لُرِسّو

چَش سیا

شاعر :عابد میرزاییان



چَش سیایی که وَنه ازگِل عشقی دِ کِلِم

وِش گوتِم سوختِمَه گوت کِش نکو اوفیش دِلِم

رنگ دل بی وِ گَنِل پا غزل اوما دِ رِکُو

گیسِ نازش وَنَه طوقی دِ جفا دور مِلِم

آسمو تارَه ، زِمی تَپ سُرَه ، دل دُشمِ دِ پی

جَعدَه باریکَه کُلِش تاشَه خدایا نَگِلِم

بایِه شونِ تَشِ دل بی همه شو مِرژِنِ دوس

چی کَواوی سَرِتَش میده وِ چش پیلَه پِلم

قورِ مِن سیل خُمارش کَنَه وا ناخُن غم

چی کَموتَر قش گُسنِه دِ هوا بی اجلم

ائقِدر نازِکَ دل یارِ  رنینِم وه قِصه

اشکنامِش که گوتم نوم خدا وی شِپِلِم

غم دِرآغِل دل تو دارِمِ وا زور گِرِت

بی کَس اُفتامه دِ قَپ شیر و نِمی کَه دَ وِلِم

عاشقی زیچِ دلِم بی نَکَشی دس دِ سَرِم

چی غِریوی که دلش بِیرَه ایواره کِسِلم


ازگل (AZGEL) = دانه اتش سرخ شده و گداخته کل (KELL) = آغوش و بغل کش(KESH) = فعل امر به معنی ساکت شدن رکو (REKO) = تکان و لرزش بدن بدلیل ترس یا سرما
گنل (GANAL) = گیاهی زرد رنگ برای رنگ کردن نخ های پشمی ماشته مل (MELL) = گردن کل (KOL) = کوتاه ، کند نگلم (NAGELEM) = زمین نخورم
مرژنگ (MERZHENG) = مژه  پل (PEL) =چرخاندن ، گیسو قور (GHORR) = قبر شپل (SHEPEL) = نوزاد دو یا سه ماهه
قپ (GHAP) = چنگال ، مشت نیم باز درآغل(DERAGEL) = درحیاط و خانه کموتر(KAMOTAR) = کبوتر قش(GHOSH) = قوش ، پرنده شکارچی


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

 

جگرمه ژلم ژا نکو

 

(ژلم ژا{zhalmezha}= جویدن ناقص غذا با بی اشتهائی) 

شاعر :یوسف علی میرشکاک

چی باد گرم و چی نفس برف سردته

(چون باد گرم و چون نفس سرد سردته)

افتو همال مل هری رنگ زردته

(آفتاب رقیب گردنگشی رنگ زردته)

جامالگی بهار! کیودار نوم دار!

(ای جایگاه بهار کوچ کرده ! درخت کبود نامدار!)

امشو نموفتی! چته آسام ؟ چه دردته؟

(امشب نمی خوابی ! آسایش من ترا چه می شود؟ چه دردته؟)

میری هرو و آینه، میکی مکیس شو

(با آینه انس می گیری و به شب تعارف  می کنی)

تا شونه بکه گیس شفق واز گردته

(تا شانه کند گیسوانت را که در شفق می گردد)

ای چم که آسمو خوشه مینه د چشیات

(ای چمنزار که آسمان خودش را در چشمهای تو می بیند)

سوزی هنی ؟ چطور؟ انه شوگار چردته؟

(سرسبزی هنوز؟ چطور؟ مگر نه شب ترا چریده است؟)

دم قنه خنه قنه دنو قنه حردنی

(دهان قند خنده قند دندان قند خوردنی)

دارم  عجو د آینه که دیت و نحردته؟

(از آینه در عجبم که ترا دیده و نخورده است)

دولگ دلم جگرمه نکو ژلم ژا، وری

( پوست دلم جگر مرا ناقص و بی میل و اشتها مجو ، برخیز)

چش چارکی همیشه سرجنگ بردته

(غمزه و چشم و ابروآمدنت همیشه آغاز جنگ سنگ است)

هر چن هنی نهاخوته میری و ترف تین

(هر چند هنوز با پراکندگی و ناتوانی جلوی خودت را می گیری)

یوسف مه مینمت که و مرژنگ بردته

(یوسف ! من روزی را میبینم که حریف ترا با مژگان آرد کرده است)

همال(homal) = رقیب ، هم چشم مل (mell)=گردن مکیس (mekes)=تعارف مکیس ماکنالی (makes makenali) =تعارف زبانی و الکی
دولگ(dolg)= پوسته نازک روی بدن حیوان ترفه تین (tarfotin) = ازهم پاشیده ، متفرق چرده (charde) چریدن مرژنگ (merzheng) = مژه


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری
لُرِسّو

لالائی مرگ

شاعر : ایرج رحمانپور

آسمو اُوری  گِرِت اُور سیایی

(آسمان ابری گرفت ابر سیاهی)

بالِنه داره میایه کی ده جایی

(پرنده ها دارند میایند  هر کدام از جایی)

بَنِ بالا بَنِ هار کُلِ کُویا

(از بالا و از پایین و تمام کوه ها)

دنگِ بونگِ رَوَنِ زخمی وِریسا

(صدای فریاد رهروان زخمی می آید)

لایه لایه روله لایه

( لالایی لالا کودکم لالا)

رَوَنِ مونگ گیرِسَه شوگار سیایه

(راه ماه بسته و شب چه سیاهه) 

بیه وه میدون مشقی حُونومونم

(شده مثل میدان جنگی خونه مونم)

هی یَکی رَت وا وِلاتی دودِمونم

(یکی یکی رفتند به سوئی دودمونم)

راه دیر پایا پَتی و نِصمه شوگار

(راه دور و پای برهنه و نیمه شب)

بیمه وا کُورپه کم دِوُ جو گرفتار

(با جگرگوشه ام  دلواپسم و گرفتار)

لایه لایه روله لایه روله لایه

(لالایی لالا کودکم لالا)

رَه کَمو دیر و دراز شوگار سیایه

(راهمون دور و دراز و شب سیاهه)

شَل و شَکَت عازیتی غم ده بارِم

( خسته و زار و عزادار و غمی دارم)

کُوهساری سر بَه چَمو بَگوارِم

(ای کوهسار سر فرو آر تا بگذرم)

ای خاکی نه مَنه تئاو نه مَنه طاقت

(ای خاک نه تاب ماندن و نه طاقت رفتن ندارم) 

لش کُورپه کَم بِسّو تو وه امانت

(تن جگرگوشه ام را بستان تو به امانت)

ای برفی دخیلِه تِم زیتِر بَه تِئویا

(ای برف دخیلتم تا زودتر  ذوب شوی)

کُورپه کَم سردِش موئه وه تَکِ تَنیا

(جگرگوشه ام سردش میشه در تنهایی)

روله سیقه تِوُ خالیا گوشه لوئت بام

( فرزندم فدای تبخال های گوشه لبت بشم)

وه سیقه او پرخاشیا وَرِ خآوِت بام

(الهی فدای اون پرخاشگری های موقع خوابت بشم)

چی کِنِم چی نَه کِنِم جام تَنگِلآتَه

(چه بخوام چه نخوام  در تنگنایم)

دوسه کَم دُو کِئُونِ شوگار اَنگِلآته

(دوستم  از هنگامه شب در انتظار یاریست)

رِیت بوئیت بَلکَم که مونگ سر  وِش دِرارَه

(بروید بگوید شاید ماه سر در بیاره)

رُوشنائی بیه وه رش تا بَگوارَه

(روشنایی به راهش بده تا اون بگذره)

عازیت دار = عزادار
عازیتی = عزاداری

عازیتی هیزداین = لباس عزا در آوردن         در لرستان زمانی که یکی از آشنایان یا اقوام فردی از دار دنیا برود بازماندگان وی با برتن کردن لباس سیاه بعضا تا یکسال از شرکت در مراسم شادی خودداری نموده و یا در صورت شرکت در رقص و پایکوبی ان حضور نخواهند داشت . با گذشت یکسال  یا هنگام عید نوروز ،اقوام ، دوستان و یا همسایگان فرد فوت شده با تهیه پیراهن یا پارچه های رنگ روشن ضمن دیدار با خانواده عازیتی  با درخواست درآوردن لباس سیاه انها را از عزا در می آورند.



موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 25- ایرج رحمانپور، 13- نوحه و عزاداری لری
لُرِسّو

          فونت زيبا سازفونت زيبا سازفونت زيبا سازفونت زيبا سازفونت زيبا سازفونت زيبا ساز 

داراب افسر بختیاری از جمله شاعرانی  است که در سرودن اشعار به زبان فارسی و گویش لری بختیاری بقدری متبحر و استادانه عمل نموده که ملک شعرای بهار  را وادار به اذعان این حقیقت نمود که :« کاری که فردوسی در زبان فارسی کرد  افسر در زبان بختیاری انجام داده‌است» .

       سروده بیش از 250 بیتی همیلای داراب بدون شک  پس از «خدائیه» و « عمرویه » از شاهکارهای ماندگار زنده یاد داراب  در زبان و ادب پارسی است که همزمان با نمایاندن سه ویژگی بارزش برای مخاطب (۱- طراوت و تازگی ان پس از گذشت ۵۷ سال ۲- رعایت و الگودهی قواعد شعر و ادب پارسی ۳-مهارت و تسلط سراینده به هر دو  زبان فارسی و گویش لری بختیاری)  چالش و مباهله  ادبی افسر  را چهار دهه پس از وفات وی همچنان بدون رقیب نگاه داشته است و خواهد داشت .

   

       داراب افسر بختیاری در تاریخ ۱۲۷۹ در چغاخور بختیاری متولد شد. پدر وی اصلان احمد خسروی از بزرگان طایفه احمد خسروی (هفت لنگ بختیاری) و مادرش بی بی گوهر دختر حسینقلی خان ایلخانی می‌باشد. داراب افسر از سن سی سالگی شروع به سرودن شعر نمود و آنچنان در سرودن اشعار بختیاری به شیوائی و استواری اهتمام نمود که اینک فرهیختگان دیار بختیاری او را پدر شعر بختیاری می‌نامند .

داراب افسر دوبار ازدواج کرد که حاصل آن پنچ فرزند می باشد.همسراول وی دخترعمویش بی بی فاطمه و همسر دومش عطیه خضوعی دختر موسیقیدان معروف اصفهانی میرزا حسین ساعت ساز بود.
   داراب افسر در سال 1337 شمسی به علت سکته ،  نیمی از بدنش فلج و خانه نشین گردیدو همسر نازنینش از او پرستاری می کرد. در وصف حال خود می سراید:
        من کیستم به غیر ز پا افتاده ای         بیچاره ای ضعیف و دل از دست داده ای
   در کشتی شکسته هجران نشسته ای      در بحر بیکرانه محنت فتاده ای 
         با پای لنگ راه به منزل چسان برم              با شهسوار حسن نپاید پیاده ای
         افسر اگر که روز سپیدت سیاه شد      بود عجب از آن که سیه بخت زاده ای

       داراب افسر در یکی از روزهای پاییز سال1350 شمسی در اصفهان چشم از جهان فرو بست و در تخت فولاد  اصفهان ، تکیه میر بخاک سپرده  شد، در حالی که بدرستی سروده بود:


       افسر ای فخر بسه سی تو که بعد از مرگت   

                                         اسم لرتا به ابد زنده ز اشعار  تونه       
                 
 

                                                    همیلا

(مناظره پسر لر و دختر فارس)

پسر:

ای وای یوکینه که منی حوربهشته

ئی دهدره کینه که چنو حور سرشته

تیها پلی و پاک همه دلهان برشته

حکمی ز پی قتل همه خلق نوشته

پاهاس اگوی شاخ بلور منه ظرفن

دستاس منی غنچه کلوس دم برفن

دختر: 

 ای وای پس این کیست ز ما وصف نماید

با لهجه شیرین زچه ما را بستاید

‏ این کیست که هر لحظه به صد رنگ درآ ید

خواهدکه به نیرنگ دل ما بـربایــــد

یک ذره ز مهرش به دلم هیچ اثر نیست

خاکم به سر ای وای خدا این سرخرکیست

 پسر:

گپ با مو بزن ای مو به قربون زبونت

قربون هم او زلف کرنج سر شونت

قربون سر و زلفت وکج زیدن شونت

‏ قربون کُپا تنگت و او خال لو ونت

ئی خال سیاه توکه تش زیده به جونم

وار پیسه شه پیر منی بست زبونم

دختر: 

هشدار سر وکار تو با سیمبران است

صد تیر جگرسوز به یک عشوه نهان است

‏ اینجاست که یک بوسه ز ما قیمت جان است

‏ آنجا که عیان است چه حاجت به بیان است

 ای لر به حذر باش که ما سخت کمانیم

هرکس که ز ما تیر خورد ما نگرانیم

پسر: 

یه بوسه ز لوهای تو ار قیمت جونه

هرگز تو تصور مکن او بوسه گرونه

جون دادن و استیدن جون کار لرونه

جون حاضره بستون که نگوی کار زبونه

یالا بـــــــــــــــــــــــده بســــــــــــــتون

یــو بــوســه یــو هـــــــــــم جــــــــون

دختر: 

بسیار چو تو بر سرکویم بدویدند

بسیار دویدند و به جائی نرسیدند

یک تار ز کویم به جهانی بخریدند

گــفتنــد سخنهـا و جوابــی نشنیدنـد

با مهر و وفا چون گل ما را نسرشتند

در دفتر ما حرف محبـــت ننوشتنـــد

پسر: 

بهتــــــر ز تیا تــو بـــه خدا قبله نما نهد

سروم چوکد صاف تو ای طور رسا نهد

ولله که بهشتم چو تو پرسیل و صفا نهد

هلن خته تک ره به روی مر که پیا نهد

تـا خیـــز بونــــده منـــه لـوات ببوســه

گــم بـت بـزنــه و سرگپـات ببــوسه

دختر: 

ای لر اثر نرگس شهلا تو ندیدی

‏ خم در خم آن زلف چلیپا تو ندیدی

چون سرو چمن با قد رعنا تو ندیدی

ای لر بچه گویا زن زیبا تو ندیدی

کاین سان سر راهم بگرفتی به دل زار

رد شو ز سر راه من ای مست خبردار

پسر: 

کج بستن دسمال زلیخا نه تو نیدی

قر دادن شولار همیلا نه تو نیدی

اشپیدی پستون و پس پانه تو نیدی

دیدم همه جا سونه و هیچ جا نه تو نیدی

بدبخت مو نهدم مگو ای مست خبردار

بدبخت هونونن که ندینه قر شولار

دختر: 

گر عرصه قامت بکنم روز قیامت

قامت چو نمایم بشود باز قیامت

از معجزه حسن نماتم چو کرامت

اندر صف خوبان بنشبم به امامت

گه زلف برافشانم یا رخ بفروزم

همچو همیلا به یکی عشوه بسوزم

پسر: 

نیدی تو همیلا چو بیاهه و سر او

ور گردن اسپید اونه مهره شوتو

سینس اگوهی مرمره یا سینی ورشو

چی کوگ بهاری ازنه قهقهه و قوقو

مشکسه اور دارم انم ور سر شونس

یه تیت هواری انهم ور پس رونس

دختر: 

از چین سر زلف من آشوب به چین است

بتخانه چینم من و بیتخانه چنین است

از تابش رویم که به خورشید قرین است

گویی که صفای رخ من خلد برین است

رویم بنگر پیشرو فصل بهار است

مویم بنگر راهزن مشک تتار است

پسر:

گر عقد بوندن به فلک ماه و ستاره

مشکل چو همیلا دی یه فرزند بیاره

....

برای دانلود دیوان اشعار 206 صفحه ای دراب افسر روی دگمه زیر کِلِک کنید

 

کینه= کیست

دهدره = دختره

تیها= چشم ها

پل = خمار

اگوی = گویی

کلوس= کرفس 

گپ= حرف

کرنج= پیچ و تاب 

کُپا= گونه ها 

زیده= زده

لوهای= لب های

استیدن= گرفتن 

تیا= چشم ها

کد= کمر

طور= اینطور

خته=خودت را

پیا= مرد

بونــــده= بینداز 

لـوات= لب هایت

گــم= گاز

شولار= شلوار 

همه جا سونه= همه جایشان را  

اونه= می اندازد 

شوتو= شب تاب 

سینس= سینه اش

اگوهی= گویی 
 

کوگ= کبک 

مشکسه= مشک  

اور دار =برمی دارم

انم=می گذارم 


 

تیت=نیشگون 

هواری= آهسته 


 


 

همیلا درخسرو شیرین نظامی نام یکی از ۶ ندیمه شیرین بوده است :

فرنگيس و سهيل سروبالا            عجب نوش و فلکناز و هميلا


موضوعات مرتبط: 10- شعرهای لری، 27-لرهای بختیاری
لُرِسّو
   ........   مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

سی چی لُری؟

وبلاگ حاضر هدیه ای فرهنگی است با برگ هایی از دفتر تمرین مشق زبان لری نویسنده فارس زبانی که در اسفندماه سال 1384 بمناسبت تولد همسرش به نشانه ارادت و تشكر و تقدير از یار و یاور و همسر لرستانی اش و با عشق به یادگیری و درک ریشه های فرهنگ ، ادب ، اخلاق و زبان و ادبیات لري وی و در حد توان و بضاعت در راه حفظ ، تقویت و اشاعه زبان ، موسیقی و فرهنگ غنی لرستان و بالاخره ادای دِینِ خود به این سرزمین شکل گرفته است.
برچسب‌ها وب
امکانات وب



در لُرسّو
در اينترنت
تماس با ما Online User